Kategoria:Implantologia
Z dentopolis.org - stomatologiczna encyklopedia wydarzeń
Implantologia
Jest to jedna z najnowocześniejszych dziedzin współczesnej stomatologii. Implant, inaczej wszczep to zatopiony w kości element uzupełnienia protetycznego, można powiedzieć sztuczny filar, na którym umocowana jest korona protetyczna, most lub stanowiący zaczep dla protezy całkowitej.
Implant jest to sztuczny element konstrukcyjny przypominający korzeń zęba, wprowadzony do kości szczęki lub żuchwy w trakcie zabiegu chirurgicznego o odmiennym sposobie umocowania, służący do wykonania nadbudowy protetycznej utraconego zęba lub grupy zębów.
Naturalny ząb utrzymują w zębodole duże ilości, delikatnych włókien ozębnej, tworząc tzw. aparat zawieszeniowy zęba. Dzięki takiemu umocowaniu ząb wykazuje minimalną ruchomość fizjologiczną. Natomiast w przypadku implantu występuje bezpośredni kontakt powierzchni wszczepu z kością, który powstaje w procesie zwanym osteointegracją.
Osteointegracja jest pojęciem biologicznym, którym określa się zjawisko pełnego wgojenia martwego, metalowego elementu w żywą kość. Prościej mówiąc, jest to mechaniczne zakotwiczenie wszczepu umożliwiające odbudowe protetyczną. Zjawisko osteointegracji zostało przypadkowo odkryte przez szwedzkiego lekarza ortopedę prof. P. Bränemarka.
Interesowało go mikrokrążenie krwi w kościach oraz procesy gojenia się ran. Zjawiska swoje badał za pomocą mikroskopu umieszczonego chirurgicznie w kości zwierzęcia, na którym przeprowadzał eksperyment. Zauważył, że gdy element mikroskopu był wykonany z tytanu, kość bardzo silnie przywierała do powierzchni tytanowej. To zjawisko nazwane osteointegracją stało się kamieniem milowym w implantologii.
Bardzo ważnym elementem w procesie prawidłowej osteointegracji jest właściwe obciążenie implantu. Przedwczesne obciążenie zakłócają prawidłowy proces przebudowy kości, co prowadzi do wytworzenia się włóknistej tkanki bliznowatej wokół implantu. Dlatego obciążenie wszczepu powinno odbyć się po okresie wgojenia według precyzyjnie opracowanego harmonogramu.
Pojęcie osteointegracji jest stosowane we wszystkich systemach implantacyjnych, w których ma wystąpić czynnościowy kościozrost.
Zastosowanie wszczepów śródkostnych
W ciągu kilku lat implanty stały się bardzo popularna metodą rehabilitacji pacjenta. Osiągnięta wiedza i liczne badania kliniczne potwierdziły, że wszczepy śródkostne można traktować jako alternatywę dla konwencjonalnych metod rehabilitacji protetycznej pacjentów z brakami w uzębieniu.
Najważniejszym elementem w procesie leczenia implantologicznego jest właściwe zaplanowanie zabiegu. Decydujące znaczenie ma zachowanie odpowiedniej ilości zdrowej tkanki kostnej w okolicach planowanego wszczepu, gdyż proces osteointegracji zależy w zarówno od ilości jak i struktury kości.
Wskazania do stosowania metod implantologicznych są ograniczone ogólnym stanem zdrowia jak i miejscowymi warunkami anatomicznymi kości szczęki i żuchwy.
Generalnie, jeśli ilość kości jest wystarczająca to współczesna implantologia stwarza możliwości stosowania wszczepów we wszystkich typach braków uzębienia.
Rodzaje Implantów:
* Wszczepy podokostnowe - siatka, umieszczane pod okostna bezpośrednio pokrywając kość wyrostka zębodołowego - obecnie rzadko stosowane. * Wszczepy endodontyczne - również sporadycznie wyrzystywane. * Wszczepy śródkostne formie korzenia, śruby, walca - najczęściej wykorzystywane przez stomatologów. * Wszczepy płytkowe (ostrza)
Inny podział obejmuje rodzaje wszczepów ze względu na metodykę postępowania. I tak wyróżnia się:
* Wszczepy natychmiastowe (jednofazowe) - bikortykalne, czyli oparte na kości zbitej z dwóch stron, obciążone są protezą natychmiast po umieszczeniu implantu w kości. * Wszczepy odroczone (dwufazowe) - wykonanie protezy poprzedzone jest okresem wgajenia się wszczepu (3 miesiące dla żuchwy i 6 miesięcy dla szczęki).
Z jakich materiałów wykonuje się implanty?
W trakcie planowania leczenia z użyciem implantów, ważny jest dobór odpowiedniego materiału. Powinien być całkowicie zgodny biologicznie, oraz charakteryzować się odpowiednimi właściwościami fizyko-chemicznymi. Od wielu lat poszukuje się materiału, który spełniłby powyższe warunki. Prowadzone są liczne badania kliniczne i przedkliniczne, mające na celu wynalezienie najlepszego materiału na wszczepy dentystyczne. Ostatnie lata przyniosły ogromny postęp w tej dziedzinie.
Materiały stosowne we współczesnej implantologii:
- Biotolerowane (akrylany, metale) - Rodzaj połączenia z kością= oddalona osteogeneza - miedzy wszczepem a kością występuje torebka tkanki łącznej - Bioinertne (ceramika, plazma tytanowa) - Rodzaj połączenia z kością=osteogeneza kontaktowa - bezpośrednie przyleganie kości do wszczepu - Bioaktywne (szkło ceramiczne, ceramika hydroksyapatytowa, ceramika fosforanu wapniowego) - Rodzaj połączenia z kością=osteogeneza zespolona -interakcja biochemiczna pomiędzy komórkami kości i powierzchnią wszczepu
Jak to się robi?
Przede wszystkim leczenie powinno być poprzedzone dokładnym badaniem pacjenta i zaplanowaniem odpowiedniej dla niego terapii. Powinny zostać przeprowadzone szczegółowe badania, jak również sprawdzone i określone odpowiednie parametry. Są to:
* wywiad dotyczący stanu ogólnego pacjenta (badanie ogólnolekarskie + badania dodatkowe), * przygotowanie stomatologiczno-protetyczne; należy wykluczyć wszystkie źródła infekcji takie jak ubytki próchnicowe, zęby w stanie zgorzelinowego rozpadu miazgi, osad, kamień nazębny i schorzenia przyzębia, * badanie radiologiczne (pantomogram szczęk), ewentualnie zdjęcia celowane na okolicę planowanych wszczepów i/lub tomografia komputerowa, * analiza ilościowa i jakościowa struktur kostnych w miejscu planowanych wszczepów (wysokość, szerokość kości wyrostka zębodołowego szczęki lub części zębodołowej żuchwy), * odległość od ważnych struktur anatomicznych (kanał żuchwy, zatoka szczękowa, jama nosowa),
Wskazania do zastosowania wszczepu:
* bezzębie całkowite, * braki międzyzębowe o różnej rozpiętości w żuchwie i w szczęce; zastosowanie implantów ma na celu zwiększenie liczby filarów pod przyszły most protetyczny, bądź pojedyncze korony protetyczne. * brak pojedynczego zęba, * brak zawiązka lub zawiązków zębów stałych * nie tolerowanie protez konwencjonalnych,
Przeciwwskazania bezwzględnie do stosowania implantów:
* zły stan higieny jamy ustnej, * cukrzyca, * choroby wyniszczające organizm (choroby nowotworowe, AIDS, alkoholizm, narkomania), * choroby psychiczne (schizofrenia, paranoja, zespoły neurotyczne, zespoły uszkodzeń mózgowych, demencja starcza, dysmorfofobia, nadmierne i nierealistyczne oczekiwania i wymagania dotyczace estetycznego wyniku zabiegu.
Przeciwwskazania względnie o stosowania implantów są:
* choroby układu krążenia, * choroba reumatyczna, * palenie tytoniu * zaburzenia odporności organizmu * osoby przed zakończonym procesem wzrostu, * schorzenia, w których występują zaburzenia metabolizmu, * suchość jamy ustnej, * patologiczne zmiany w śluzówce * parafunkcje, * wady zgryzu, * znaczne zaniki kostne szczęki i żuchwy
Ryzyko:
Na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat procentowość niepowodzeń w stosowaniu implantów stomatologicznych bardzo się zmniejszyła. Jest to wynikiem postępu w technikach konstrukcyjnych, chirurgicznych i protetycznych oraz następstwem stosowania nowych materiałów, mogących nie tylko bezpośrednio reagować z żywą tkanką, ale i dających silne wiązania z kością, a więc tzw. materiałów bioaktywnych.
Wykazano, iż 98% zabiegów z wykorzystaniem implantów zakończyło się pełnym sukcesem. Pewne powikłania to tylko nieznaczny procent przypadków. Według BRÄNEMARKA w pierwszym roku po zakotwiczeniu implantu należy liczyć się z "fizjologicznym" poziomym zanikiem kości o około 1,5mm. W następnych latach można spodziewać się dalszego zaniku o 0,1 mm. Ubytki kości znacznie przekraczające te wartości należy oceniać jako patologiczne.
Dopiero jednak wyniki dalszych badań wykażą w przyszłości, czy dane o tak niskim ryzyku niepowodzeń można oceniać jako realistyczne.
Aktualnie na świecie istnieje ponad 2000 systemów implantologicznych. Nie wszystkie są dostępne na rynku polskim. Te, które są obecne w naszym kraju ( jak BRANEMARK SYSTEM, T.B.R. Implant System, Alpha-Bio, Osteoplant, 3i) muszą spełniać szereg wymogów. Powinny posiadać polski atest wydany przez Instytut Leków w Warszawie oraz muszą istnieć możliwości uczestnictwa w szkoleniach z zakresu tych systemów - kursów zarówno chirurgicznych, jak i protetycznych. W każdej chwili lekarz musi mieć stały dostęp do zakupu zarówno oprzyrządowania, jak i samych implantów. Istotny jest także pakiet informacyjny o systemie np. w postaci broszury-przewodnika po części chirurgicznej oraz różnych systemach protetycznych.
Implantologia jest dziedziną stosunkowo nową, dość trudną, ale dającą wspaniałe efekty i wielką satysfakcję zarówno dla pacjenta jak i lekarza. Jednym słowem - warto się nią zainteresować!
