Mały Pacjent
Z dentopolis.org - stomatologiczna encyklopedia wydarzeń
w większości przypadków ząbkowanie, polegające na przebiciu błony śluzowej jamy ustnej przez koronę wyrzynającego się zęba, przebiega bezobjawowo. /gingivitis eruptiva/ czyli zapalenie dziąsła brzeżnego spowodowane wyrzynaniem się zębów stałych może być spowodowane zaniedbaniem higieny jamy ustnej małego dziecka. kieszonki dziąsłowe są głębsze w zębach mlecznych niż w zębach stałych ułatwiając gromadzenie się resztek pokarmowych i bakterii. ich głębokość w okresie wymiany uzębienia może się powiększyć z 2 do 8mm i zawiera głównie bakterie beztlenowe. może wówczas występować zaczerwienienie i obrzęk błony śluzowej jamy ustnej pojawiające się kilka dni przed wyrznięciem się zęba. dziecko jest w tym czasie bardziej pobudliwe, bardziej się ślini, wkłada do ust palce i zabawki. po ukazaniu się zęba dolegliwości najczęściej ustępują, kieszonki ulegają spłyceniu i przeważają bakterie tlenowe. czasami może jednak dojść do zapalenia mieszka zęba dając objawy zapalenia kości i mogąc prowadzić do ciężkiego zapalenia szpiku kostnego szczęki lub żuchwy. leczenie w przypadku gromadzenia się wysięku ropnego w mieszku zębowym polega na nacięciu błony śluzowej przykrywającej brzeg sieczny wyrzynającego się zęba i podaniu antybiotyków. do takiego zapalenia mieszka zębowego może dojść na skutek długo trwającego zapalenia tkanek okołowierzchołkowych zęba mlecznego. przed ukazaniem się zęba w jamie ustnej może także pojawić się nad nim zasinienie spowodowane mechanicznym uszkodzeniem błony śluzowej jamy ustnej przez ostry brzeg sieczny lub guzki zęba powodując powstanie krwiaka /krwawienie podśluzówkowe/. takie przebarwienia należy obserwować pamiętając o różnicowaniu z torbielą zawiązkową /cystis follicularis/ utrudniającą wyrzynanie się zęba. przyczyną powstawania torbieli zawiązkowej może być wprowadzanie bakterii do jamy ustnej palcami dziecka. leczenie polega na nacięciu błony śluzowej i drenowaniu płynu tkankowego. jeśli doszło do bardzo wczesnej utraty zęba mlecznego, może dojść do powstania zmian włóknistych dziąsła spowodowanych działaniem sił żucia i rozcieraniem pokarmów, co prowadzi do utrudnionego wyrzynania. podczas wyrzynania się zębów trzonowych może dojść do aseptycznego obumarcia kości, kiedy nad zawiązkiem zęba naczynia krwionośne ulegają resorpcji, natomiast blaszka kostna nie resorbuje się całkowicie. dochodzi wówczas do wydzielania martwaków kostnych.
Spis treści |
ciąża
Kobieta w ciąży powinna prawidłowo się odżywiać. Codzienne pożywienie (mleko i jego przetwory, mięso, ryby, chleb gruboziarnisty, jarzyny, owoce) musi obfitować w białko, składniki mineralne i witaminy. Należy ograniczyć spożywanie węglowodanów próchnicotwórczych, zwłaszcza cukru. Od początku ciąży należy zadbać o własne uzębienie i wdrożyć się do szczególnie starannej higieny jamy ustnej.
brak ząbków
Dziecko w chwili narodzin nie posiada w jamie ustnej,ani na skórze żadnych bakterii.Zostają one przejęte w naturalny sposób przechodząc przez kanał rodny,a następnie przez dłonie matki i jej ślinę.W ten sposób stopniowo organizm dziecka zaczyna się przyzwyczajać do obrony organizmu przed bardziej skodliwymi bakteriami,które napotka w przyszłości.Ważne jest aby osiadające bakterie były dla naszego dziecka nieszkodliwe.Dlatego nie jest zalecane izolowanie dziecka od matki tuż po porodzie,ponieważ może zaistnieć sytuacja w której zaatakowane ono zostanie przez wyjątkowo trudne do zwalczenia bakterie szpitalne.
Dlatego bardzo ważne jest aby mama przed narodzinami swej pociechy zadbała o wyleczenie ubytków,w których znajduje się wiele <a href="bakterie.php">bakterii próchicotwórczych.</a>
Karmienie Piersią
1.Po pierwsze jeżeli maluszek ssie pierś, musi się trochę napracować,a przez to ćwiczy mięśnie służące do żucia, co znacznie zmniejsza prawdopodobieństwo wad zgryzu i w przyszłości chorób stawu skroniowo-żuchwowego.
2.Po drugie - karmienie piersią jest o wiele zdrowsze dla malutkich ząbków, gdy się już pojawią,ponieważ (jeżeli dziecko ssie prawidłowo) pokarm z brodawki sutkowej jest jakby "wtryskiwany wprost do gardła maluszka i omija w ten sposób ząbki. Oczywiście również należy dbać o oczyszczanie ząbków - według wskazówek.
zawiązki ząbków
Chociaż nasze dziecko nie posiada jeszcze widocznych ząbków,istnieją już ich zawiązki,dlatego należy dbać o to,aby resztki pokarmów, szczególnie gęstszych nie pozostawały w buzi zbyt długo, co sprzyja nadmiernemu rozwojowi bakterii.W momencie gdy zaczną się wyrzynać mogą ulec szybkiemu zniszczeniu.Należy więc oczyszczać buzię dziecka np. palcem owiniętym chusteczką.
Starajcie się Państwo przyzwyczaić stopniowo maluszka do mycia ząbków, kupując mu specjalny gumowy gryzaczek w kształcie szczoteczki,który masuje dziąsła łagodząc dolegliwości przy ząbkowaniu.
ząbkowanie
Ząbkowanie to naturalny proces wyrzynania się zębów mlecznych u niemowląt. Jest to pro¬ces naturalny, ale dość długi. Rozpoczyna się ok. 5 miesiąca życia, a kończy na przełomie 2-3 roku. W momencie wyrzynania się zębów dziecko staje się często niespokojne i płaczliwe. Nie¬kiedy dzieci cierpią w tym czasie na takie do¬legliwości jak biegunka i gorączka. Większość rodziców łączy te fakty, choć nie ma na to dowodów, że ich przyczyną jest ząbkowanie. Pierwsze pojawiają się dolne środkowe sie¬kacze, kilka miesięcy później dwa lub cztery siekacze górne, a następnie siekacze boczne dolne; Początek wyrzynania się zębów jest uwarunko¬wany genetycznie, zależy również od budowy i odporności dziecka. Niektóre dzieci zaczynają ząbkować dopiero pod koniec pierwszego roku życia, i jest to jeszcze zgodne z normami fizjo¬logicznymi; Po kilku miesiącach pojawiają się pierwsze trzonowce (czwórki), następnie kły (trójki) i drugie trzonowce (piątki); Zęby dolne z reguły wyrzynają się wcześniej niż górne. Objawy ząbkowania: ,$ Nasilone ślinienie, rozpulchnienie, obrzęk dzią¬seł, niepokój, drażliwość dziecka, zaburzenia jego snu, utrata apetytu lub zmiana rytmu kar¬mienia, czasami: gorączka, biegunki, zaparcia^ wymioty, wysypka - w przypadku ich zaobser¬wowania należy niezwłocznie zasięgnąć porady stomatologa bądź pediatry.
Sposoby na ograniczenie przykrych objawów: Masaż dziąseł dziecka za pomocą np. gumowe¬go gryzaczka (można go trzymać w lodówce aby miał również działanie chłodzące) Podawanie dziecku chłodnych płynów; Smaro¬wanie dziąseł preparatami przeciwzapalnymi i przeciwbólowymi: np. Dentinox-gel lub Cal-gel (oba mogą być stosowane od trzeciego miesiąca życia); UWAGA! Żel* i płynów używania w okresie należy stosować w Okresowo - stosowanie środków przeciwbó¬lowych, np. paracetamolu, w odpowiedniej dawce - jednak tylko pod nadzorem lekarza; Ograniczanie spożywania przez dziecko sło¬dyczy; Uczenie dziecka jak najwcześniej mycia zębów.
Pamiętaj! Prawidłowe ząbkowa¬ nie nie wymaga wizyty u lekarza. Jeśli jednak dziecko ma objawy cho robowe, jak gorączka lub długotrwała biegun należy skonsultować się z lekarzem pediatrą. Nie ma skutecznych środków zapobie¬ gających bolesne- mu wyrzynaniu '$kj$ sięzę próbc wania sposób
eci mylone z ząbkowaniem Lekarze i inne osoby zajmujące się opieką zdrowotną dzieci nadal biorą objawy rozmai¬tych chorób za ząbkowanie. Takie podejście może opóźniać postawienie właściwej diagnozy - ostrzega "British Medical Journal". Australijscy naukowcy przebadali reprezentantów pięciu grup zawodo¬wych najbardziej związanych ze zdrowiem dzieci - pediatrów, dentystów, farmaceutów, pie¬lęgniarki i lekarzy ogólnych. Okazało się, że większość z nich nadal myli objawy różnych - nawet poważnych - dolegliwości wieku dzie¬cięcego z ząbkowaniem, choć w rzeczywistości powoduje ono tylko nieznaczne problemy (a i to stosunkowo rzadko). Le¬karze obarczali ząbkowanie winą za średnio 2,8 objawów, a pielęg¬niarki - nawet za 9,8. Wbrew utartym opiniom wysypka, utrata łaknienia, biegunka, gorączka, przeziębienie czy przykry zapach moczu nie są związane z ząbkowaniem. Na¬tomiast zaczerwienione dziąsła, rozdrażnie¬nie, problemy ze spaniem, czerwone policzki - to typowe objawy. Dzieciom z rozpozna¬niem "bolesnego ząbkowania" przepisywano najczęściej leki przeciwbólowe - paracetamol oraz specjalne żele do smarowania dziąseł. 41 procent farmaceutów zalecało środki uspo¬kajające. Autorzy badań zwracają uwagę, że leczenie bez dokładnego rozpoznania utrud¬nia wczesne wykrywanie chorób oraz wska¬zuje na ciągle duży dystans między stanem wiedzy naukowej, a codzienną praktyką. Ząb¬kowanie - okres wyrastania mlecznych zębów - przebiega zwykle między 5. a 30. miesiącem życia. W XIX wieku uważano, że ząbkowa¬nie jest jedną z przyczyn dużej śmiertelności wśród niemowląt.
Ząbkowanie jest naturalnym procesem, który jednak w pewnych okolicznościach może doprowadzić do bolesnych objawów u Waszego dziecka. Ząbek jest odpowiedzialny za niejedną nieprzespaną noc. Czasami w miejscu wyrzy-nania się ząbków występują obrzęk i zaczenvic-nicnia, które są bolesne i mogą przejść w stan zapalny. Możecie Państwo oszczędzić Waszemu dziecku niepotrzebnych przykiych dolegliwości przy ząbkowaniu, jeżeli zastosujecie Dcnti-nox*N - Gcl.
Preparat ten jest najczęściej kupowany w Europie przeciw dolegliwościom związanym z ząbkowaniem i został wyprodukowany specjalnie dla niemowląt i małych dzieci.
pierwsze ząbki
Pierwszy ząbek jest zawsze czymś szczególnym i oczekiwany jest z radością. Pojawia się u większości dzieci pomiędzy czwartym a dziesiątym miesiącem życia i prawie zawsze jest to przedni siekacz w szczęce dolnej. Jeśli ząbkowanie każe na siebie czekać, to nie ma podstawy do zaniepokojenia; wielu dzieciom w ciągu pierwszego roku nie wyrzynają się ząbki, podczas gdy inne mają przedwcześnie pierwszy ząbek.
Rodzice zauważają początek ząbkowania najczęściej wtedy, gdy ich dziecko jest niespokojne, mniej je, wszystko dookoła gryzie i często się ślini. Pierwszy ząbek dla dziecka jest niekiedy związany z wystąpieniem temperatury lub krótkim zaburzeniem trawienia. W takich przypadkach na wszelki wypadek powinniście udać się po poradę do lekarza, aby być pewnym, że nie ma innych przyczyn.
Świeżo wyrżnięty ząb jest słabo zmineralizowany i nieodporny na działanie czynników wywołujących próchnicą.Należy oczyszczać ząbki i masować dziąsełka specjalną,maleńką,mięciutką szczoteczką po posiłkach oraz przed wieczornym snem.Najlepiej jest karmić dziecko, gdy jest rozbudzone,ponieważ przepływ śliny jest wówczas większy co w naturalny sposób oczyszcza buzię.Podawanie skórki od chleba, marchewki, jabłka, kalarepy wzmacnia mięśnie żujące i zapobiega wadom zgryzu.Systematycznego szczotkowania zębow dziecko najlepiej uczy się naśladując dorosłych, dlatego też staraj się szczotkować własne zęby w obecnosci dziecka. W ten sposób wytwarza się u niego nawyk szczotkowania i dbałości o higienę jamy ustnej. Około 1 roku życia należy dać dziecku do ręki małą, miękką szczotkę, aby naśladując rodziców próbowało oczyscić zęby.
Jeśli podają Pańśtwo butelkę dziecku podczas snu, proszę dbać o to, aby płyny te nie zawierały cukru ani skrobi.Najgorsze dla zębów są gęste słodkie kaszki, lub gęste soki, które doskonale oblepiają zęby, a dzięki dużej zawartości cukrów.W krótkim czasie doprowadzi to do wystąpienia <a href="prochnica.butelkowa.php">próchnicy butelkowej</a>.
kaszka zawiera skrobię,soki niesłodzone zawierają naturalne cukry owocowe,mleko zawiera cukier mleczny laktozę.
Najlepszą metodą jest jednorazowe spożywanie słodyczy bezpośrednio po posiłku,a następnie umycie zębów.
ząbki stałe
Bardzo często rodzice przeoczają pierwsze tylne zęby stałe, które należy jak najszybciej zalakować - są to szóstki. Zdarza się, że rodzice myślą, że to mleczaki i dopuszczaja do tego, aby się mocno popsuły.Aby sprawdzić czy naszemu dziecku pojawiły się już szóstki należy policzyć ząbki od środka.Jeśli ostatni z boku jest piąty-jest to ząb mleczny,natomiast szósty-jest pierwszym zębem stałym,który wyrzyna się najwcześniej.
Bardzo dobrze odbierane jest przez lekarzy stanowisko rodziców dbających o własne dzieci także w czasie kiedy wydają się być całkiem zdrowe.Warto zaznajomić małego pacjenta z gabinetem stomatologicznym jeszcze w okresie kiedy nie musi z niego korzystać.<a href="pierwsza.wizyta.php">Pierwsza wizyta może się odbyć już w wieku 2-3lat.
roszę pamiętać,że na wszystko jest odpowiedni czas.Chociaż soki owocowe i warzywne,kaszki,mleko,herbatka są bardzo zdrowe i smaczne,uspokajają nasze dziecko,to podawane w czasie,którym trudno jest zadbać o higienę dziecka,mogą być powodem wielu problemów w przyszłości,a więc nie jest działaniem na jego korzyść.Nie zapominajmy o przyszłości naszego dziecka.Jeśli w wieku 6latek lekarz stomatolog będzie musiał lapisować ząbki roztworem azotanu srebra aby powstrzymać dalszy rozwój próchnicy,staną się one czarne.Jeśli będzie musiał używać wiertła,nasze maleństwo może niepotrzebnie przeżywać stres.Najgorszym scenariuszem jest przedwczesna ekstrakcja zębów mlecznych,która może doprowadzić do przesunięć pozostałych zębów mlecznych i wyrzynających się zębów stałych,zaburzając w ten sposób naturalny zgryz.Aby wyleczyć taką wadę będziemy musieli przeprowadzić kosztowne leczenie ortodontyczne
Pamiętajmy więc,że ISTNIEJĄ sposoby na uniknięcie problemów z ząbkami i są one PROSTE.wymagają od nas jedynie troski i cierpliwości.
OBOWILZEK UTRZYMANIA HIGIENY JAMY USTNEJ DZIECKA SPOCZYWA NA RODZICACH !!!
Aby pożywienie spełniało swoją rolę, wszystkie te składniki powiniśmy spożywać w odpowiednich ilościach i proporcjach, zależnie od wieku, stanu zdrowia i rodzaju pracy. Na tym właśnie polega racjonalne odżywianie. O tym, czy wszystkie dostarczone składniki będą odpowiednio
wykorzystane przez organizm decyduje wiele czynników, także prawidłowe żucie. Im dokładniej pokarm jest zmiażdżony, rozdrobniony i naśliniony, tym będzie lepsze jego trawienie i przyswajanie. Zarówno stosowanie zasad prawidłowego żywienia, jak i błędy w odżywianiu nie dają efektów natychmiastowych. Skutki zarówno dodatnie, jak i ujemne ujawniają się nieraz po długim czasie i dotyczy to również jamy ustnej. Odżywianie wpływa na
stan naszego uzębienia nie tylko od wewnątrz, kiedy to warunkuje prawidłową budowę zębów, przyzębia, kości szczęk i mięśni narządu żucia, ale także zewnętrznie. Miejscowo zalegając na zębach stwarza dogodne warunki do wytwarzania kwasów przez bakterie i demineralizacji szkliwa. O ile działanie składników pokarmu na zęby człowieka dorosłego (po trzydziestce) nie ma już dużego znaczenia (ważne jest szczególnie w okresie rozwoju narządu żucia), o tyle miejscowy wpływ ujawnia się w każdym wieku. Wpływ wierzeń i tradycji O wpływie pożywienia na stan zębów i jamy ustnej przekonano się na podstawie badań porównawczych. Przeprowadzono je wśród plemion koczowniczych żywiących się pokarmem przygotowanym w prymitywny sposób oraz tych społeczeństw, które - korzystając z dobrodziejstw cywilizacji - odżywiają się produktami sztucznie przetwarzanymi
oraz dużą ilością słodyczy. U tych ostatnich przypadki próchnicy były bardzo częste. Także zabobony i przesądy dotyczące odżywiania kobiet ciężarnych i karmiących oraz pewne ograniczenia żywnościowe, wynikające z zakazów religijnych, odbijają się ujemnie na narządzie żucia. Potwierdziły to doświadczenia. Na przykład niedobór białka powoduje większą podatność na próchnicę i to tym intensywniejszą, im dłużej, a więc przez kilka pokoleń, stosuje się dietę ubogobiałkową To dowodziłoby słuszności powiedzenia: aby dziecko miało zdrowe zęby, trzeba dbać o zęby babki. Z kolei zmniejszenie spożycia cukru sprawia, że występowanie próchnicy jest rzadsze. Mniejsze spożywanie tłuszczów też zmniejsza występowanie tego schorzenia zębów. Błędy w odżywianiu mają wpływ nie tylko na próchnicę, ale także na stan przyzębia, a pośrednio na wady zgryzu. Decyduje o tym nie tylko skład, ale - co ważne - konsystencja pożywienia. Pokarm twardy, gruboziarnisty
powoduje lepsze ukrwienie przyzębia, pobudza aparat zawieszeniowy zęba, masuje dziąsła, wpływa na częściowe samooczyszczanie zębów, u dzieci kształtuje szczęki i ich prawidłowy rozwój. Ważne składniki odżywcze Wiemy już, że z punktu widzenia stomatologa ważne jest w pożywieniu białko i węglowodany. To jednak nie wszystko. Istotna jest również zawartość wapnia, fosforu, witamin A, B, C, D i E oraz takich pierwiastków śladowych występujących w glebie i wodzie, jak fluor i molibden. Można tu dodać, że fluor najlepiej przyswajany jest z wody, gorzej z produktów żywnościowych. Najwięcej tego pierwiastka występuje w mięsie ryb, cielęcinie, ryżu,
grochu, szpinaku, wiśniach, truskawkach, marchwi i herbacie. Białko, wapń, fosfor oraz witaminy A, C i D konieczne są do prawidłowej budowy kośćca i zębów. Witaminy A, B, E i kwas askorbinowy odpowiadają również za zdrowie przyzębia i błony śluzowej jamy ustnej. Jak się odżywiać, aby zęby były zdrowe? Trzeba przypomnieć, że wiele zależy od prawidłowej budowy zębów, ich składu chemicznego, a również kształtu i usta¬wienia w szczękach. Rozwój i mineralizacja zębów roz¬poczyna się już bardzo wcześnie, bo od 4 tygodnia ciąży, a kończy około 20 roku życia. Wszystkie niedobory pokarmowe w tym okresie, a szczególnie w okresie ciąży, karmienia i wczesnego dzieciństwa są nie do odrobienia. Kobiety w ciąży powinny: I.Ograniczyć spożycie węglowodanów (słodycze, ciasta, słodkie pieczywo,
syropy, słodkie napoje, dżem, miód). Nadmiar węglowodanów w diecie kobiety ciężarnej powoduje u płodu uzębienie mniej odporne na próchnicę, gdyż zuboża je w białko. 2. Spożywać pokarmy bogate w wapń, fosfor i białko, a więc mleko około I I dziennie, ser - 10 dag, jogurt, kefir, ryby. 3.Spożywać pokarmy bogate w witaminy, a więc warzywa i owoce - około 75 dag dziennie. Dodatkowo ich organizmowi potrzebna jest witamina D zawarta w tranie i innych preparatach farmaceutycznych. W okresie niemowlęcym Bardzo istotne dla pra¬widłowego funkcjonowania narządu żucia jest karmienie piersią. Po pierwsze, dlatego że mleko matki jest pokarmem najbardziej swoistym, pełnowartościowym, łatwo wchłanianym i przyswajanym. Zawiera wszystkie składniki (uzupełnia się tylko witaminy, W tym witaminę D) w odpowiednich proporcjach, potrzebne do budowy zębów i innych tkanek. Jest także jałowe i ma w swoim składzie ciała odpornościowe. Stwierdzono, że u dzieci, które były karmione piersią, intensywność występowania próchnicy jest znacznie mniejsza i to tym mniejsza, im dłużej ssały mleko matki. Drugim ważnym momentem jest sam akt ssania piersi. Odbywa się inaczej niż przy karmieniu przez smoczek. Ruchy żuchwy są tu typowe dla czynności żucia. Ssanie piersi jest czynnością ciągłą, rytmiczną, wymagającą od niemowlęcia pewnego
wysiłku, odbywa się bez przerywania oddychania. Ćwiczy mięśnie żujące, emimiczne i mięśnie warg, co kształtuje bezzębne szczęki niemowląt, jest bodźcem dla wzrostu żuchwy do przodu (niemowlę rodzi się z dotylnym ustawieniem żuchwy). Taka praca jest więc, bodźcem dla prawidłowego rozwoju mięśni twarzy i narządu żucia. W wieku żłobkowym, przedszkolnym Dla dzieci w tym wieku szczególnie ważne jest, aby w ich pożywieniu znajdowały się nie tylko zalecane składniki, powinno być ono także odpowiednio przygotowane pod kątem właściwości fizycznych i podawane w pięciu posiłkach w ciągu dnia. W żywieniu należy szczególnie uwzględnić: mleko, sery, twarogi, chude mięso, ryby, jaja, świeże warzywa i owoce. Karmienie słodkimi papkami lub podawanie do picia słodkich soków w nocy małym dzieciom jest szczególnie szkodliwe. Dzieci w wieku I -3 lat powinny stopniowo otrzymywać potrawy o stałej konsystencji, nie papkowate - grubiej rozdrobnione, wymagające gryzienia i żucia. Już z chwilą pojawienia się pierwszych zębów, zaleca się podawać f dzieciom sucharki, skórki chleba, surowe
jabłko, marchew itp. Od trzeciego roku życia należy wprowadzać chleb pszenno-razowy. Twarde pokarmy warunkują prawidłowy rozwój szczęk i uzębienia, wpływają na wydzielanie śliny i soków trawiennych. Nie należy przyzwyczajać dzieci do słodkich pokarmów i napojów nawet, jeśli są często reklamowane w prasie i telewizji. Trzeba ograniczać zwłaszcza dodatkowe podawanie dzieciom słodyczy, np. jako nagrody. Ograniczenie spożywania słodyczy dotyczy dzieci w każdym wieku, a także młodzieży. Na przykładzie państw skandynawskich i Kanady można stwierdzić, że najmniej szkodliwe dla zębów jest jedzenie słodyczy raz w tygodniu. Do minimum trzeba ograniczyć w jadłospisie pokarmy z dużą ilością węglowodanów, lepkie, mające skłonność do osadzania się na zębach, łatwo fermentujące, a więc działające próchnicotwórczo. Są to ciastka, torty, lepkie cukierki (irysy, toffi), lizaki, rodzynki. Nadmierne spożycie węglowodanów wywołuje niedobór witaminy B, a w konsekwencji brak białka
w twardych tkankach zęba •, jch podatność na próchnicę, poza tym kaloryczne nasycenie organizmu powoduje mniejsze spożycie produktów zawierających sole mineralne, białka i witaminy, co w tym okresie życia odbija się na budowie twardych tkanek zęba. W wieku szkolnym Należy zwrócić uwagę na pierwsze i drugie śniadanie. Muszą być w nich produkty twarde oraz koniecznie mleko. Do szkoły - oprócz kanapki z wędliną lub serem - dzieci powinny zabierać zawsze rzodkiewkę, kalarepę, ogórka, dynię, marchew, zieloną sałatę lub twarde owoce, np. jabłka lub gruszki. Bardzo korzystne byłoby podawanie mleka podczas przerwy śniadaniowej. Kioski szkolne, a także inne sklepy w jej pobliżu, zamiast słodyczy powinny raczej sprzedawać owoce lub łuskane orzechy, które zawierają cenne białko, tłuszcze, wapń i fosfor. U osób dorosłych wpływ sposobu odżywiania na zęby jest już przede wszystkim miejscowy. Zadbane uzębienie ° prawidłowej budowie powinno się ukształtować w okresie dzieciństwa. Potem, aby utrzymać zdrowe zęby, tr2eba przestrzegać takiego sposobu żywienia, który nie W2maga aktywności próchnicy, ^'eta powinna zawierać
produkty mleczne, jaja, mięso, jarzyny i owoce oraz kasze i potrawy mączne. Zasadą jest ograniczenie pokarmów gęstych i kleistych. Podjadaniem między posiłkami Z punktu widzenia zdrowia jamy ustnej, zarówno dla dzieci, jak i dorosłych, -3^ należy ograniczyć podjadanie między posiłkami głównymi. Przy każdym posiłku na 20 min zmniejsza się pH w jamie ustnej, a to stwarza dogodne warunki dla demineralizacji szkliwa. Jeżeli przerwy między jedzeniem są krótkie, to w zasadzie stale utrzymuje się niskie pH w jamie ustnej. Na podwyższenie pH dob¬rze wpływa żucie gumy bez cukru po posiłku. Sprawdzono także, że słodycze działają najbardziej próchnicotwórczo wtedy, gdy są spo¬żywane między posiłkami. Niezwykle szkodliwie na uzębienie, zarówno dzieci, jak i dorosłych, działa spożywanie dodatkowych posiłków bezpośrednio przed snem. Nawet owoc zjedzony przed snem przyczynia się do występowania próchnicy.
8 tips on treating children
1. With young children, who do not have the capacity to consent to treatment themselves, you should always obtain authorisation from their parent or guardian. Make sure you give a full explanation of the need for treatment, what is involved, the risks and the alternatives, and give both children and their parents the chance to ask any questions. 2. Children under 16 may be able to give consent for their own treatment, if they are "Gillick competent". That is, if they are mature enough to understand the nature, purpose and potential side effects of the treatment. However, it is still prudent to seek to involve a parent or guardian in treatment decisions, subject to the patient's agreement. 3. If a young child is uncontrollably distressed or uncooperative, you should not restrain them, except if they are in immediate danger of physical harm, for example from dental equipment in the surgery. The GDC's advice is to stop treatment and discuss the situation with the parent or guardian, before arranging necessary future treatment for the child. 4. If there is any untoward incident, you may find it advisable to ask all members of the team to record this at the time. When a mishap or complication occurs, patients and parents (where appropriate) have a right to a prompt and frank explanation, and where appropriate, an apology. Remember to make a note in the clinical records. 5. Keep clear up-to-date dental records, including any advice given about prevention to the patient and parents. Ensure these are legible, signed and dated. 6. You may wish to train staff in customer relations, including how to deal with young patients. Ensure they understand the continued need for confidentiality in treating children. 7. The decision to treat a child under general anesthesia or sedation is made infrequently. If treatment, such as an extraction is required under general anaesthetic, the GDC has provided clear guidance for both the referring and treating dentists. For example, it is the responsibility of the referring dentist to set out the risks to the patient, obtain a full medical history and write a detailed letter of referral explaining the reasons for this form of treatment. 8. If teenage patients require long-term treatment, such as orthodontics, make sure they receive a full explanation of what the treatment involves and likely timescales for completion, so they can properly appreciate the commitment required, and give valid consent. If their co-operation or compliance declines over the course of treatment, explain the consequences to the patient and record the discussion. Again, even if the patient is 'Gillick competent' it is prudent to seek to involve the parent or guardian in such discussions, and in any decision to amend the treatment plan or abandon treatment.






