Afty
Z dentopolis.org - stomatologiczna encyklopedia wydarzeń
Spis treści |
Definicja
/aphtae,mouth ulcers/ zmiany opisane przez Hipokratesa /aphtomai=płonąć/, dotyczą 20%-50% ludzi, w 50% dziedzicznie, wtedy zmiany pojawiają się wcześniej i przebieg jest ciężki. dotyczy najczęściej średniej i wysokiej klasy społecznej.
Rozpoznanie
owrzodzenie ma charakter płytkiej nadżerki pokrytej białym lub żółtym nalotem i otoczonej rumieniowatym, zapalnym obrzeżem. powstaje martwica podobna do towarzyszącej zatorowi naczyniowemu. zmiany rzadko przekraczają 5mm średnicy ale są bolesne. mogą występować pojedynczo lub w grupach zazwyczaj na błonie śluzowej warg,policzków i bocznych powierzchniach języka. owrzodzenia goją się samoistnie w ciągu kilku dni - tygodni lecz możliwe są nawroty. afty pojawiające się częściej niż raz w roku mogą sugerować nawracające aftowe zapalenie błony śluzowej jamy ustnej (stomatitis aphtosa).
Przyczyny
teorie: paciorkowce, zaburzenia immunologiczne /przeziębienie/, zapalenie naczyń obwodowych, zaburzenia żołądkowo-jelitowe,anemia /niedobór żelaza, kwasu foliowego, wit. B12/, przewlekłe podrażnienia chemiczne i mechaniczne /kremy, tytoń/, pokarmy /miód,orzechy/, stany fizjologiczne /stres, miesiączka, ciąża/,
u osób niepalących afty występują częściej, natomiast w ciąży rzadziej.?
Rodzaje
- afty Mikulicza /małe/,
owrzodzenia są małe i płytkie, nie pozostają po nich blizny, jednocześnie pojawiają się 1-4 zmiany i utrzymują się 4-8 tygodni,
nie występują na podniebieniu twardym ani dziąsłach,
- afty Suttona /duże/,
owrzodzenia są rozległe i głębokie, pozostają ściągające blizny, jednocześnie pojawiają się 1-2 zmiany i utrzymują się 3-4 tygodnie,
- afty Bednara
występują u noworodków i niemowląt na podniebieniu twardym, zmiany są symetryczne, płytkie i wydłużone,
- afty Pospischilla-Feyertera
/aftoid Pospischilla/ pęcherze mają wielkość soczewicy, posiadają grubą pokrywę, szybko zasychają w strupy, szerzą się obwodowo, występują najczęściej w okolicy nosa, jamy ustnej i grzbiecie języka, zmiany mogą także występować na błonie śluzowej policzków, gardła, krtani, narządów płciowych, palcach,
- afty Neumanna
- afty dwubiegunowe
Leczenie
małe afty goją się samoistnie do dwóch tygodni ale także można przyspieczyć proces nabłonkowania /Solcoseryl, Chamosoldont, Sachol, Carident/, stosowanie płukanek antyseptycznych, przyżegań roztworem azotanu srebra, koagulacji. rzadziej występujące aftozy o cięższym przebiegu wymagają antybiotykoterapii.
Objawy
pieczenie, miejscowy ból, czasem gorączka i powiększenie węzłów chłonnych,
ważną rolę w zachorowaniu na aftozę nawrotową odgrywają czynniki genetyczne i predyspozycja rodzinna. około 30% osób z aftozą nawrotową ma w rodzinie osobę z tą samą chorobą, a występowanie aftozy u obojga rodziców wiąże się z około 90% ryzykiem rozwoju aftozy u ich dzieci.
początek schorzenia następuje najczęściej w dzieciństwie lub młodości. zazwyczaj pierwsze afty pojawiają się przed 30 rokiem życia.
Różnicowanie
- rumień wielopostaciowy,
- liszaj płaski,
- przewlekłe wrzodziejące zapalenie jamy ustnej,
- pęcherzyce,
pytania dotyczące artykułu zostały dodane do bazy pytań ldep
