Płytka Nazębna
Z dentopolis.org - stomatologiczna encyklopedia wydarzeń
/dental plaque/ to miękki osad silnie przytwierdzony do powierzchni zęba,którego nie można usunąć wodą nawet pod znacznym ciśnieniem a jedynie poprzez szczotkowanie. posiada zorganizowaną budowę - 80% stanowią bakterie zatopione w bezpostaciowej substancji organicznej /matryca,matrix/ złożonej ze złuszczonych komórek nabłonka,leukocytów,Ca,P,glikoprotein śliny,glukanów,fruktanów,
gromadzi się w zagłębieniach anatomicznych zębów i uzupełnień protetycznych za wyjątkiem guzków i brzegów siecznych.
powstaje z błonki nabytej.
Teorie Patogenności:
- hipoteza niespecyficznej płytki nazębnej /działanie wywiera duża masa płytki/,
- hipoteza specyficzna /działanie wywierają niektóre gatunki pojawiające się w dojrzałej płytce/,
Schemat Płytki Nazębnej:
- szkliwo,
- pellicle,
- kanały dyfuzyjne,
- matrix,
- bakterie,
szybkość odkładania zależy od:
- diety,
- składu śliny,
- higieny jamy ustnej,
- warunków anatomicznych,
- szybkości przepływu śliny,
- ruchomości języka i policzków,
- kilka minut po szczotkowaniu zębów -
do powierzchni szkliwa przylegają pochodzące ze śliny białka bogate w prolinę,tyrozynę,histydynę,mucynę /PHTM/ mające powinowactwo do hydroksyapatytów szkliwa.
czynniki ułatwiające osiedlanie się bakterii:
- fimbrie - wypustki bakteryjne /zwykłe i rozrodcze/,
- glikokaliks - osłonka węglowodanowo-białkowa wytwarzana przez transferazy /polimer zewnątrzkomórkowy/,
- oddziaływanie elektrodynamiczne,
- siły van der Waalsa,
- produkcja kwasów tłuszczowych,analogów wit.K,wodoru dla innych gatunków /Fusobacterium nucleatum/,
czynniki utrudniające osiedlanie się bakterii:
- ciągłość błony śluzowej,
- złuszczanie nabłonka,
- produkcja śliny /przepływ,IgA,lizozym,laktoferyna/,
- obrona humoralna i komórkowa,
po spożyciu pokarmów pH obniża się i potrzebuje 30-60 minut by powrócić do pH 6,5
najbardziej szkodliwa jest sacharoza, a najmniej skrobia,
sacharoza->transferaza glikozylowa->glukany, sacharoza->transferaza fruktozylowa->lewany,
1-2dni:bakterie G+,ziarniniaki,pałeczki, 3-5dni:bakterie G+,G-,ziarniniaki,pałeczki, 7-9dni:bakterie G-,nitkowate,krętki,wrzecionowce,
- 5 minut - Streptococcus mutans,mitis,salivarius,
- 24 godziny - płytka nazębna,
G+ tlenowce Neisseria /ziarniniaki->pałeczki->bakterie nitkowate (kolby kukurydzy - corn cobs,wokół bakterii nitkowatej+ gromadzą się ziarniniaki -)/,
G- beztlenowce Vibrios,Veillonella /znaczne nasilenie patogenności/,
- 9dni - zrównoważona flora bakteryjna tworząca biofilm,
- 2-3 tygodnie zapalenie przyzębia,
Naddziąsłowa:
- 50% bakterii,
- przewaga bakterii tlenowych,
- brak bakterii poruszających się,
- metabolizm węglowodanowy,
- niewiele gatunków bakterii,
Poddziąsłowa:
- 90% bakterii,
- przewaga bakterii beztlenowych,
- obecne bakterie poruszające się,
- metabolizm białkowy,
- wiele gatunków bakterii,
zakwaszanie środowiska jamy ustnej:
- rozkład sacharozy z glukanu i fruktanu do kwasu mlekowego,
- dezaminacja aminokwasów do amoniaku,
- hydroliza mocznika przez ureazę do amoniaku,
najbardziej patogenne dla przyzębia:
- Porphyromonas gingivalis,Bacteroides forsythus,Treponema denticola,
- Actinobacillus actinomycetemcomitans,Eikenella corrodens,Campylobacter rectus,Prevotella intermedia,Fusobacterium nucleatum,
Tannarella forsythensis,Porphyromonas gingivalis,Treponema denticola powodują uszkodzenie tkanek podporowych /ozębna/,
Prevotella intermedia,Porphyromonas gingivalis,Actinobacillus actinomycetemcomitans,Eikenella corrodons,Tannarella forsythensis są najbardziej patogenne w chorobie przyzębia,






