28/11/2017, , , , paweł łabno, dentopedia, czytaj dalej...

podbudowa metalowa 0,3 – 0,5mm + 1 mm licowanie porcelaną = 1,5 mm,

Konsultacja: badanie żywotności, zdjęcie rtg, kość, przebieg girlandy dziąsłowej, kolor dziąsła, stan zapalny, kieszonki dziąsłowe, długości korony, sprawdzenie kontaktów w zwarciu centrycznym i ekscentrycznym, wyrównanie płaszczyzny, opracowanie i wypełnienie ubytków, ocena wskazań i przeciwwskazań, koszty, laboratorium, czas, oczekiwania pacjenta (waxup, mockup, kolor w pracowni), zgoda na leczenie i świadomość ograniczeń: brak biokompatybilności, zwiększone odkładanie płytki nazębnej, choroby przyzębia, odsłanianie metalu, szare dziąsło, średnia estetyka, brak przezierności, brak neutralności w badaniach diagnostycznych RM lub TK), dokumentacja fotograficzna, dobór koloru.

wyciski na modele diagnostyczne, waxup, indeks, rejestracja łukiem twarzowym,

* małe zniszczenie: odbudowa tymczasowa,
* duże zniszczenie: wycisk anatomiczny na waxup i mockup,

I Opracowanie:

1. odbudowa/mockup,
2. wycisk anatomiczny na koronę tymczasową, pogrubienie przydziąsłowe,
opracowanie (flow, bond, polerowanie szczoteczką),
3. wycisk silikonowy na indeks,
4. zgoda na kształt i ustalony kolor lub laboratorium,
5. wyłączenie zęba ze zgryzu 1,5 mm (zielony, niebieski),
6. odseparowanie od zębów sąsiednich (zielony, niebieski),
7. opracowanie powierzchni podniebiennej/językowej gruszką (zielony, niebieski),
8. nadanie kształtu powierzchni żującej z zagłębieniami dla guzków,
9. preparacja dodziąsłowa stopień rozwarty chamfer (zielony, niebieski), prędkość 70%,
10. pobranie I warstwy wycisku masą heavy body,
11. założenie pierwszej nici cienkiej (#000 lub #00),
12. preparacja poddziąsłowa 0,5-1,0 mm (czerwony, żółty), prędkość 20%,
13. kontrola opracowania z indeksem, równoległość, położenie, wysokość w okluzji i artykulacji,
14. wygładzenie żółtym wiertłem, finirem, gumką białą, różową, soflexem,
15. wykonanie korony tymczasowej,
16. wykończenie korony tymczasowej (flow, soflex, bond), rozszczelnienie wewnętrzne oprócz stopnia,
17. założenie drugiej nici grubej (#0 lub #1),
18. założenie watki z H2O2 w żelu (Peroxygel) i dociśnięcie koroną tymczasową na 3-5min (Traxodent),
19. opracowanie I warstwy wycisku (podcienie, przegrody, środek),
20. usunięcie korony tymczasowej i drugiej nici,
21. pobranie II warstwy wycisku masą light body,
22. przeciwzgryz, rejestracja zwarcia, łuk twarzowy, zdjęcia,
23. nałożenie preparatu ochraniającego zębinę, jeśli ząb jest żywy (Ca(OH)2, Calxyl, Soothe, Tubulit),
24. osadzenie korony tymczasowej na cemencie tymczasowym /RelyX Temp, Fleczer/,
25. sprawdzenie kontaktów w zwarciu centrycznym i ekscentrycznym,
26. wskazania,
27. wysłanie do laboratorium: zwarcie (prowadzenie sieczne, prowadzenie kłowe), transfer 3D lub stolik, wycisk anatomiczny przyciwzgryzu, wycisk silikonowy szlifowania, zdjęcia, oczekiwania pacjenta,

Zlecenie Do Pracowni: korona metalo-ceramiczna – proszę o zamontowanie modeli w artykulatorze Artex z systemem Splitex (kąt nachylenia drogi stawowej 33* (indywidualnie: prawy i lewy), kąt Bennetta 15* (indywidualnie: prawy i lewy), ISS 0,5-1,0), profil wyłaniania, ząb po endo, odbudowany wkk, osłabiony, wypukłości, punkty styczne płaszczyznowe położone centralnie/przedsionkowo, aktywność (wysokość guzków, głębokość bruzd) pełna, normalna (-30%), zredukowana (-50%), zamontowanie modeli w artykulatorze, ząb przeciwstawny może być / nie może być szlifowany korekcyjnie, stopień: featheredge – chisel – shoulder – rounded shoulder – sloped shoulder- bevelled chamfer –  light chamfer – heavy chamfer. przęsło: pontic, nakładka, zmodyfikowana nakładka, kładka ; aktywność (wysokość guzków, głębokość bruzd) pełna, normalna (-30%), zredukowana (-50%),

II Kontrola Podbudowy:

1. przemycie spirytusem,
2. kontrola podbudowy w artykulatorze i jamie ustnej: zasięg,
3. jednoznaczność,
4. miejsce w zwarciu,
5. kontrola szczelności (oranwash, fitchecker),
6. dobranie koloru i tekstury, wykonanie zdjęć z kolornikiem,

III Osadzenie Ostateczne:
1. przemycie spirytusem,
2. kontrola podbudowy w artykulatorze i jamie ustnej:
zasięg,
3. kolor i tekstura,
4. profil wyłaniania,
5. kształt i wypukłość,
6. kontakty w zwarciu centrycznym (aktywność),
7. kontakty w zwarciu ekscentrycznym (aktywność),
8. kontrola miejsc stycznych (podwójna kalka 20um=40um lekko zaklinowana),
wyeliminowanie nadmiernego ucisku, położenie płaszyczyzny,
9. akceptacja przez pacjenta,
10. piaskowanie podbudowy,
11. przemycie powierzchni kikuta i wnętrza podbudowy (Hydrol),
12. osuszenie,
13. nałożenie Fuji Conditioner,
14. spłukanie,
15. osuszenie,
16. nałożenie Fuji Plus,
17. usunięcie nadmiarów glassjonomeru,
18. sprawdzenie przestrzeni międzyzębowych nicią dentystyczną lub superfloss,
19. zalecenia,
20. kontrola do 2 tygodni, zdjęcie,
21. kontrola po 6-8 miesiącach,

28/11/2017, , , paweł łabno, dentopedia, czytaj dalej...

Wprowadzenie: ropień podjęzykowy, abscessus sublingualis jest ropniem wewnątrzustnym, którego przyczyną powstawania są zęby w żuchwie, których korzenie znajdują się powyżej przyczepu mięsnia żuchwowo-gnykowego /siekacze, kły, przedtrzonowce, pierwsze trzonowce żuchwy/, zapalenie ślinianki podjęzykowej, podżuchwowej, kamica przewodu Whartona, zakażone rany oraz powikłania zapalne po złamaniu żuchwy. W badaniu wewnątrzustnym stwierdza się wygórowanie w okolicy podjęzykowej, uniesienie języka, ból dna jamy ustnej, utrudnione połykanie, mowa i oddychanie, podwyższenie temperatury ciała, obrzęk okolicy podbródkowej, powiększenie węzłów chłonnych. W przypadku ropni podjęzykowych dużych rozmiarów pacjent ma trudności z domykaniem ust, występuje ślinotok, a na błonie śluzowej języka widoczne są odciski koron zębów.

Postępowanie: nacięcie błony śluzowej dna jamy ustnej wykonuje się w znieczuleniu przewodowym do nerwu językowego i nasiękowym okolicznych tkanek, pomiędzy wyrostkiem zębodołowym a fałdem podjęzykowym, równolegle do trzonu żuchwy. Następnie jamę ropnia rozwarstwia się, zakłada sączek gumowy (seton).

Bibliografia:

  1. Arabska – Przedpełska B., Pawlicka H. ; Współczesna endodoncja w praktyce ; 2004.
  2. Kryst L. ; Chirurgia szczękowo-twarzowa podręcznik dla studentów ; PZWL ; 1999.
  3. Cardoso F.G., Ferreira N.S., Martinho F.C., Nascimento G.G., Manhães LR Jr., Rocco M.A., Carvalho C.A., Valera M.C. ; Correlation between Volume of Apical Periodontitis Determined by Cone-beam Computed Tomography Analysis and Endotoxin Levels Found in Primary Root Canal Infection ; Journal of Endodontics ; 2015.
  4. Bertossi D., Barone A., Iurlaro A., Marconcini S., De Santis D., Finotti M., Procacci P. ; Odontogenic Orofacial Infections ; The Journal of Craniofacial Surgery ; 2017.
  5. Koyuncuoglu C., Aydin M., Kirmizi N.I., Aydin V., Aksoy M., Isli F., Akici A. ; Rational use of medicine in dentistry: do dentists prescribe antibiotics in appropriate indications ; European Journal of Clinical Pharmacology ; 2017.
  6. Segura-Egea J.J., Martín-González J., Jiménez-Sánchez M.D.C., Crespo-Gallardo I., Saúco-Márquez J.J., Velasco-Ortega E. ; Worldwide pattern of antibiotic prescription in endodontic infections ; International Dental Journal ; 2017.
28/11/2017, , , paweł łabno, dentopedia, czytaj dalej...

Wprowadzenie: ropień podbródkowy, abscessus submentalis jest ropniem wewnątrzustnym, którego przyczyną powstawania są zakażenia siekaczy dolnych.

Postępowanie: cięcie poziome w fałdzie podbródkowym, następnie jamę ropnia rozwarstwia się, zakłada sączek gumowy (seton).

Bibliografia:

  1. Arabska – Przedpełska B., Pawlicka H. ; Współczesna endodoncja w praktyce ; 2004.
  2. Kryst L. ; Chirurgia szczękowo-twarzowa podręcznik dla studentów ; PZWL ; 1999.
  3. Cardoso F.G., Ferreira N.S., Martinho F.C., Nascimento G.G., Manhães LR Jr., Rocco M.A., Carvalho C.A., Valera M.C. ; Correlation between Volume of Apical Periodontitis Determined by Cone-beam Computed Tomography Analysis and Endotoxin Levels Found in Primary Root Canal Infection ; Journal of Endodontics ; 2015.
  4. Bertossi D., Barone A., Iurlaro A., Marconcini S., De Santis D., Finotti M., Procacci P. ; Odontogenic Orofacial Infections ; The Journal of Craniofacial Surgery ; 2017.
  5. Koyuncuoglu C., Aydin M., Kirmizi N.I., Aydin V., Aksoy M., Isli F., Akici A. ; Rational use of medicine in dentistry: do dentists prescribe antibiotics in appropriate indications ; European Journal of Clinical Pharmacology ; 2017.
  6. Segura-Egea J.J., Martín-González J., Jiménez-Sánchez M.D.C., Crespo-Gallardo I., Saúco-Márquez J.J., Velasco-Ortega E. ; Worldwide pattern of antibiotic prescription in endodontic infections ; International Dental Journal ; 2017.
28/11/2017, , , paweł łabno, dentopedia, czytaj dalej...

Wprowadzenie: ropień okołomigdałkowy, abscessus peritonsillaris jest ropniem wewnątrzustnym podobnym do ropnia przygardłowego, jednak nie występuje w nim szczękościsk, co umożliwia ich różnicowanie. Stanowi najczęstsze powikłanie anginy, powstaje w wyniku gromadzenia się treści ropnej w przestrzeni pomiędzy torebką migdałka a powięzią pokrywającą mięśnie bocznej ściany gardła. Objawy kliniczne stwierdzane są najczęściej w trakcie zapalenia migdałków podniebiennych lub po jego przebyciu. W badaniu stwierdza się utrudnienie mówienia i połykania, czasami również oddychania. W późniejszym okresie występuje szczękościsk. Ze względu na przemieszczenie migdałka w kierunku linii pośrodkowej, cieśń gardła jest asymetryczna. Pacjent ma tendencję do pochylania głowy w dół i stronę chorą. Najszczęstszą przyczyną powstawania ropnia okołomigdałkowego jest zapalenie ropne migdałka podniebiennego lub zakażenie zębopochodne. W badaniach mikrobiologicznych stwierdzane są: 50% bakterie beztlenowe, 25% bakterie tlenowe (paciorkowce β-hemolizujące typu A), 25% flora mieszana.

Objawy: silny ból gardła, zwłaszcza po stronie ropnia, odynofagia, otalgia, dysfagia, występowanie szczękościsku (objaw ten pozwala na różnicowanie ropnia migdałka oraz ropnia przygardłowego), nadmierne ślinienie, cuchnący oddech, bolesne powiększenie węzłów chłonnych szyi zwykle po jednej stronie, utrzymująca się gorączka, czasami zmiana głosu (mowa gardłowa), czasami zaburzenia oddychania, zwłaszcza w ropniu tylnym, pogorszenie stanu ogólnego.

Podział: • ropień przednio-górny – najczęstszy (80% przypadków). Największe uwypuklenie znajduje się na granicy podniebienia miękkiego i łuku podniebienno-językowego (łuku przedniego), które zwykle zasłania migdałek,
• ropień tylno-górny – (15% przypadków) migdałek wypchnięty jest ku przodowi przez naciek znajdujący się w w górnej części łuku podniebienno-gardłowego (łuku tylnego), • ropień dolny – (4% przypadków) wypycha migdałek ku górze, • ropień zewnętrzny – (1% przypadków) przesuwa migdałek w całości ku linii środkowej, • ropień wewnątrzmigdałkowy – niezwykle rzadki.

Leczenie: punkcja grubą igłą i w przypadku uzyskania treści ropnej nacięcie (ropień ten zawsze nacina się wewnątrzustnie cięciem błony śluzowej między łukiem podniebienno-językowym a migdałkiem) i drenaż ropnia, codzienne poszerzanie jamy ropnia, aż do całkowitego braku wypływu treści ropnej, antybiotykoterapia (10-14 dni), 2-3 dniowe płukanie jamy ustnej, tonsillektomia „na gorąco”, wykonywana z następujących wskazań: krwawienie po nacięciu ropnia (bezwzględnie) a także wskazania względne: powikłania ogólne migdałkowopochodne, brak poprawy po nacięciu ropnia (utrzymujące się objawy ogólne i miejscowe). Pacjenci po przebyciu ropnia okołomigdałkowego w przypadku istnienia objawów klinicznych (częstych angin) oraz pacjenci z nawracającymi ropniami okołomigdałkowymi powinny być zakwalifikowani do wykonania zabiegu tonsilektomii.

Powikłania: nieleczony ropień okołomigdałkowy może przebić się i opróżnić na zewnątrz (do jamy ustnej) lub też w cięższych przypadkach może być przyczyną wielu groźnych powikłań jak ropowica przestrzeni przygardłowej, ropowica szyi, ropne zapalenie ślinianki przyusznej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zakrzepowe zapalenie zatoki jamistej, zakrzepowe zapalenie żyły szyjnej wewnętrznej, erozja ściany tętnicy szyjnej wewnętrznej z masywnym krwotokiem, sepsa.

Postępowanie: leczenie polega na wykonaniu punkcji lub nacięcia ropnia na szczycie wygórowania, wewnątrzustnie pomiędzy łukiem podniebiennym a migdałkiem w znieczuleniu powierzchniowym.

Bibliografia:

  1. Cardoso F.G., Ferreira N.S., Martinho F.C., Nascimento G.G., Manhães LR Jr., Rocco M.A., Carvalho C.A., Valera M.C. ; Correlation between Volume of Apical Periodontitis Determined by Cone-beam Computed Tomography Analysis and Endotoxin Levels Found in Primary Root Canal Infection ; Journal of Endodontics ; 2015.
  2. Bertossi D., Barone A., Iurlaro A., Marconcini S., De Santis D., Finotti M., Procacci P. ; Odontogenic Orofacial Infections ; The Journal of Craniofacial Surgery ; 2017.
  3. Koyuncuoglu C., Aydin M., Kirmizi N.I., Aydin V., Aksoy M., Isli F., Akici A. ; Rational use of medicine in dentistry: do dentists prescribe antibiotics in appropriate indications ; European Journal of Clinical Pharmacology ; 2017.
  4. Segura-Egea J.J., Martín-González J., Jiménez-Sánchez M.D.C., Crespo-Gallardo I., Saúco-Márquez J.J., Velasco-Ortega E. ; Worldwide pattern of antibiotic prescription in endodontic infections ; International Dental Journal ; 2017.
  5. Janczewski G. ; Otorynolaryngologia praktyczna ; Podręcznik dla studentów i lekarzy ; 2005.
28/11/2017, , , paweł łabno, dentopedia, czytaj dalej...

Wprowadzenie: ropień języka, abscessus linguae jest ropniem wewnątrzustnym, którego przyczyną powstawania są zakażenia ran pourazowych, pooperacyjnych /nagryzienie, skaleczenie/, zapalenie zębopochodne, powikłanie po usunięciu trzecich trzonowców dolnych, migdałków, naczyniaki chłonne, krwionośne, mieszane, torbiele wrodzone przewodu tarczowo-językowego lub torbiel środkowa szyi. Ropień policzka może mieć postać ropnia trzonu lub nasady języka, który staje się powiększony, wypełnia jamę ustną, ma ograniczoną ruchomość, występują zaburzenia mowy, połykania i ślinotok, czasem również oddychania. Ostry ropień języka jest stanem zagrożenia życia. Powinien być różnicowany z krwotokiem, zawałem serca, nowotworem, obrzękiem.

Ropień Trzonu Języka: w zależności od umiejscowienia, nacięcie można wykonać wzdłuż brzegu języka lub równolegle do linii pośrodkowej w znieczuleniu miejscowym, wcześniej jednak należy wykonać punkcję diagnostyczną. Nacięcie ropnia i antybiotykoterapia są leczeniem objawowym, natomiast zaraz po wyleczeniu objawów zapalnych należy przeprowadzić leczenie przyczynowe.

Ropień Nasady Języka: nacina się zewnątrzustnie w okolicy podbródkowej wzdłuż fałdów skóry, następnie rozwarstwia mięśnie nadgnykowe i otwiera ropień i zakłada sączek gumowy (seton), w znieczuleniu ogólnym z intubacją dotchawiczą.

Bibliografia:

  1. Varghese L., Agarwal P., Rupa V. ; Unusual complication of dental extraction: lingual abscess ; Indian Journal of Dental Research ; 2013.
  2. Balatsouras D.G., Eliopoulos P.N., Kaberos A.C. ; Lingual abscess: Diagnosis and treatment ; Head Neck ; 2004.
  3. Ozturk M., Durak A.C., Ozcan N., Yigitbasi O.G. ; Abscess of the tongue: Findings on MR imaging ; American Journal of Roentgenology ; 1998.
  4. Kim H.J., Lee B.J., Kim S.J., Shim W.Y., Baik S.K., Sunwoo M. ; Tongue abscess mimicking neoplasia ; American Journal of Neuroradiology ; 2006.
  5. Chow A.W. ; Infections of the oral cavity, neck and head. In: Mandell GL, Bennett JE, Dolin R. ; Principles and Practice of Infectious Diseases, 6 th ed ; Churchill Livingstone; 2005.
  6. Osammor J.Y., Cherry J.R., Dalziel M. ; Lingual abscess: The value of ultrasound in diagnosis ; The Journal of Laryngology & Otology ; 1989.
  7. Ozturk M., Mavili E., Erdogan N., Cagli S., Guney E. ; Tongue abscesses: MR imaging findings ; American Journal of Neuroradiology ; 2006.
  8. Marciani R.D. ; Complications of third molar surgery and their management ; Atlas of Oral & Maxillofacial Surgery Clinics of North America ; 2012.
  9. Sánchez Barrueco Á., Melchor Díaz M.A., Jiménez Huerta I., Millán Juncos J.M., Almodóvar Álvarez C. ; Acta Otorrinolaringológica Española ; 2012.
  10. Antoniades K., Hadjipetrou L., Antoniades V., Antoniades D. ; Acute tongue abscess. Report of three cases ; Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology ; 2004.
  11. De Moor R.J., De Witte A.M., De Bruyne M.A.; Tongue piercing and associated oral and dental complications ; Endodontics & Dental Traumatology ; 2000.
28/11/2017, , , paweł łabno, dentopedia, czytaj dalej...

Wprowadzenie: ropień dołu nadkłowego, abscessus fossae caninae jest ropniem wewnątrzustnym, którego źródłem zakażenia jest kieł, pierwszy ząb przedtrzonowy lub siekacz boczny. Rozpoczyna się na przedniej powierzchni szczęki powyżej sklepienia przedsionka jamy ustnej jako ropień podokostnowy, a następnie rozprzestrzenia się do góry do okolicy podoczodołowej. Charakterystycznymi objawami ropnia dołu nadkłowego jest bolesny obrzęk okolicy podoczodołowej, policzka, powieki dolnej, przyśrodkowego kąta oka oraz wargi górnej, wygładzenie fałdu nosowo-wargowego, spłycenie przedsionka jamy ustnej nad zębem przyczynowym oraz jego sąsiedztwie pokrytego zaczerwienioną i obrzękniętą błoną śluzową, silne dolegliwości bólowe, wysoka temperatura ciała, odczyn ze strony regionalnych węzłów chłonnych. Stopniowo skóra pokrywająca tkanki zmienione zapalnie staje się napięta, lśniąca i zaczerwieniona. Zajęcie okolicy przyśrodkowego kąta oka może spowodować przedostanie się zakażenia przez żyłę kątową do mózgu i powodować stan zagrożenia życia,

Postępowanie: ze względu na możliwe powikłania /zakrzep zatoki jamistej,ropień oczodołu/, nacięcie ropnia, otwarcie komory lub ekstrakcję zęba wykonuje się w osłonie antybiotykowej, a ze względu na ograniczoną skuteczność znieczulenia miejscowego stosuje się krótkotrwałe znieczulenie ogólne. cięcie prowadzi się w sklepieniu przedsionka od siekacza bocznego do pierwszego przedtrzonowca, rozwarstwia się tkanki, opróżnia jamę ropnia i zakłada gumowy dren. Cięcie wykonuje się w sklepieniu przedsionka na wysokości korzeni zębów 2,3,4, rozwarstwia na tępo brzegi jamy ropnia i zakłada sączek gumowy (seton). Równocześnie wskazane jest otwarcie komory zęba przyczynowego.

Bibliografia:

  1. Arabska – Przedpełska B., Pawlicka H. ; Współczesna endodoncja w praktyce ; 2004.
  2. Cardoso F.G., Ferreira N.S., Martinho F.C., Nascimento G.G., Manhães LR Jr., Rocco M.A., Carvalho C.A., Valera M.C. ; Correlation between Volume of Apical Periodontitis Determined by Cone-beam Computed Tomography Analysis and Endotoxin Levels Found in Primary Root Canal Infection ; Journal of Endodontics ; 2015.
  3. Bertossi D., Barone A., Iurlaro A., Marconcini S., De Santis D., Finotti M., Procacci P. ; Odontogenic Orofacial Infections ; The Journal of Craniofacial Surgery ; 2017.
  4. Koyuncuoglu C., Aydin M., Kirmizi N.I., Aydin V., Aksoy M., Isli F., Akici A. ; Rational use of medicine in dentistry: do dentists prescribe antibiotics in appropriate indications ; European Journal of Clinical Pharmacology ; 2017.
  5. Segura-Egea J.J., Martín-González J., Jiménez-Sánchez M.D.C., Crespo-Gallardo I., Saúco-Márquez J.J., Velasco-Ortega E. ; Worldwide pattern of antibiotic prescription in endodontic infections ; International Dental Journal ; 2017.
28/11/2017, , , paweł łabno, dentopedia, czytaj dalej...

Wprowadzenie: podwichnięcie zęba, subluxation jest urazem zęba powstałym na skutek uderzenia, w którym nie dochodzi do złamania ani przemieszczenia, występuje natomiast możliwość przerwania pęczka naczyniowo-nerwowego, istnieje zwiększona ruchomość, wrażliwość na dotykanie, nagryzanie, opukiwanie, brak zmian na zdjęciu rtg, krwawienie z kieszonki dziąsłowej, reakcja miazgi może być początkowo negatywna na skutek przerwania pęczka naczyniowo-nerwowego, który może się zagoić w późniejszym czasie. Najczęściej leczenie nie jest potrzebne, ewentualnie można wykonać miękką szynę stabilizującą do 2 tygodni. Zalecane są wizyty kontrolne z oceną żywotności miazgi (badanie kliniczne i radiologiczne) po 2 tygodniach, 4 tygodniach, 6-8 tygodniach, 6 miesiącach, 12 miesiącach oraz wykonywanie zdjęć kontrolnych co 12 miesięcy. Za korzystny wynik leczenia uznaje się brak dolegliwości bólowych, dodatni wynik testu żywotności miazgi (może być fałszywie ujemny do 3 miesięcy od wystąpienia urazu), kontynuacja rozwoju korzenia w przypadku zęba z niezakończonym rozwojem korzenia, nieuszkodzona blaszka zbita kości. Za niekorzystny wynik leczenia uznaje się występowanie dolegliwości bólowych, ujemny wynik testu żywotności miazgi po 3 miesiącach od wystąpienia uraz, objawy zapalenia tkanek okołowierzchołkowych, zatrzymanie rozwoju korzenia w przypadku zęba z niezakończonym rozwojem korzenia, resorpcja korzenia. Wówczas konieczne jest przeprowadzenie leczenia kanałowego. Antybiotykoterapia ani szynowanie nie są zalecane. Dowody na skuteczność ogólnoustrojowej antybiotykoterapii w leczeniu urazów mechanicznych zębów są bardzo ograniczone, przy czym nie ma danych wyraźnie wskazujących, że antybiotykoterapia polepsza wyniki leczenia. Ze względu na możliwość równoczesnego występowania urazów tkanek miękkich, inne towarzyszące obrażenia oraz ogólny stan chorego, może jednak istnieć potrzeba stosowania antybiotykoterapii, dlatego ostateczną decyzję pozostawia się lekarzowi. Zalecenia: miękka dieta przez 7 dni, zwiększona higiena jamy ustnej, szczotkowanie zębów miękką szczoteczką, płukanie jamy ustnej preparatami bez zawartości alkoholu np.chlorheksydyną 0,1% przez 1-2 tygodni, regularne wizyty kontrolne.
https://dentaltraumaguide.org/free-dental-guides/permanent-teeth/subluxation/

Bibliografia:

  1. Andreasen J.O., Andreasen F.M., Andersson L. ; Textbook and color atlas of traumatic injuries to the teeth, 4th ed. ; Wiley ; 2007.
  2. Petersson E.E., Andersson L., Sorensen S. ;Traumatic oral vs nonoral injuries ; Swedish Dental Journal ; 1997.
  3. Glendor U. ; Epidemiology of traumatic dental injuries – a 12 year review of the literature ; Dental Traumatology ; 2008.
  4. Flores M.T. ; Traumatic injuries in the primary dentition ; Dental Traumatology ; 2002.
  5. Kramer P.F., Zembruski C., Ferreira S.H., Feldens C.A. ; Traumatic dental injuries in Brazilian preschool children ; Dental Traumatology ; 2003.
  6. Flores M.T., Andersson L., Andreasen J.O., Bakland L.K., Malmgren B., Barnett F., Bourguignon C., DiAngelis A., Hicks L., Sigurdsson A., Trope M., Tsukiboshi M., von Arx T. ; Guidelines for the management of traumatic dental injuries. I. Fractures and luxations of permanent teeth ; Dental Traumatology ; 2007.
  7. Andreasen J.O., Andreasen F.M., Bakland L.K., Flores M.T. ; Concussion. Traumatic Dental Injuries. A Manual ; Wiley ; 2003.
  8. Andreasen F.M., Andreasen J.O. ; Concussion and subluxation ; Textbook and Color Atlas of Traumatic Injuries to the Teeth 4th ed ; Wiley ; 2007.
  9. Flores M.T., Andersson L., Andreasen J.O., Bakland L.K., Malmgren B., Barnett F. ; Guidelines for the management of traumatic dental injuries. 11. Avulsion of permanent teeth ; Dental Traumatology ; 2007.
  10. Flores M.T., Malmgren B., Andersson L., Andreasen J.O., Bakland L.K., Barnett F. ; Guidelines for the management of traumatic dental injuries. 111. Primary Teeth ; Dental Traumatology ; 2007.
  11. Flores M.T., Andreasen J.O., Bakland L.K., Feiglin B., Gutmann J.L., Oikarinen K. ; Guidelines for the evaluation and management of traumatic dental injuries ; Dental Traumatology ; 2001.
  12. Andreasen J.O., Bakland L.K., Flores M.T., Andreasen F.M. ; Traumatic dental injuries: a manual, 3rd ed ; Wiley ; 2011.
  13. Pinkham J.R., Casamassino P.S., Fields H.W. Jr, McTigue D.J., Mowak A. ; Pediatric dentistry, 4th ed. ; Elsevier ; 2005.
  14. Cohenca M., Simon J.H., Roges R., Morag Y., Malfax J.M. ; Clinical indications for digital imaging in dento-alveolar trauma. Part I: traumatic injuries ; Dental Traumatology ; 2007.
  15. Cohenca N., Simon J.H., Mathur A., Malfax J.M. ; Clinical Indications for digital imaging in dento-alveolar trauma. Part 2: root resorption ; Dental Traumatology ; 2007.
  16. Kahler B., Heithersay G.S. ; An evidence-based appraisal of splinting luxated, avulsed and root-fractured teeth ; Dental Traumatology ; 2008.
  17. Andreasen J.O., Andreasen F.M., Mejare I., Cvek M. ; Healing of 400 intra-alveolar root fractures 2. Effect of treatment factors such as treatment delay, repositioning, splinting type and period and antibiotics ; Dental Traumatology ; 2004.
  18. Hinckfuss S.E., Messer L.B. ; An evidence-based assessment of the clinical guidelines for replanted avulsed teeth. Part II: prescription of systemic antibiotics ; Dental Traumatology ; 2009.
  19. Olsburgh S., JacobyT., Krejei I. ; Crown fractures in the permanent dentition: pulpal and restorative considerations ; Dental Traumatology ; 2002.
  20. Witherspoon D.E. ; Vital pulp therapy with new materials: new directions and treatment perspectives-permanent teeth ; Pediatric Dentistry, 2008.
  21. Huang G.T. ; A paradigm shift in endodontic management of immature teeth: conservation of stem cells for regeneration ; Journal of Dentistry ; 2008.
  22. Chueh L.H., Ho Y.C., KuoT.C., Lai W.H., Chen Y.H., Chiang C.P. ; Regenerative endodontic treatment for necrotic immature permanent teeth ; Journal of Endodontics ; 2009.
  23. Bose R., Nummikoski P., Hargreaves K. ; A retrospective evaluation of radiographic outcomes in immature teeth with necrotic root canal systems treated with regenerative endodontic procedures ; Journal of Endodontics ; 2009.
  24. Thibodeau B., Trope M. ; Pulp revascularization of a necrotic infected immature permanent tooth: case report and review of the literature ; Pediatrics Dentistry ; 2007.
  25. Trope M. ; Treatment of the immature tooth with a non-vital pulp and apical periodontitis ; Dental Clinics of North America ; 2010.
  26. Jung I.Y., Lee S.J., Hargreaves K.M. ; Biologically based treatment of immature permanent teeth with pulpal necrosis: a case series ; Journal of Endodontics ; 2008.
  27. Robertson A., Andreasen F.M., Andreasen J.O., Noren J.G. ; Longterm prognosis of crown-fractured permanent incisors: the effect of stage of root development and associated luxation injuries ; International Journal of Paediatric Dentistry ; 2000.
28/11/2017, , paweł łabno, dentopedia, czytaj dalej...

Wprowadzenie: padaczka jest zaburzeniem neurologicznym dotyczącą dzieci i dorosłych, choruje na nią około 0,5-1,5%, 1-3% populacji. Pomimo prowadzonego leczenia, u 20% pacjentów objawy się utrzymują. Śmiertelność z powodu napadów uogólnionych według różnych autorów wynosi 5 do 50%. W 80% ujawnia się przed 20 rokiem życia. Atak padaczkowy wywołany jest nadmiernymi i gwałtownymi wyładowaniami bioelektrycznymi w komórkach nerwowych istoty szarej mózgu. Objawy kliniczne napadu zależą od umiejscowienia ognisk padaczkowych oraz dróg rozprzestrzeniania się patologicznego pobudzenia. Przyczyną są zaburzenia hormonalne, cykl miesiączkowy, zakażenia, gorączka, hiperwentylacja, wysiłek, emocje, blask światła, dźwięk, nagły ból.
Napady małe (petit mal)

Małe napady padaczki występują najczęściej u dzieci i charakteryzują się krótkotrwałymi epizodami zaburzeń świadomości bez utraty przytomności: pacjent przerywa wykonywaną czynność, wpatruje się przez chwilę w jedno miejsce (zawieszenie), po czym podejmuje przerwaną czynność nie pamiętając co się z nim działo. Jest on poprzedzony aurą, czyli różnymi doznaniami występującymi na początku napadów małych, takimi jak: przyspieszone bicie serca, ucisk w dołku podsercowym, parestezje lub omamy wzrokowe.
Napady duże (grand mal)

Duże napady padaczki są najczęściej spotykaną forma napadu, występująca u 70-80% chorych na padaczkę. Nie jest on poprzedzony aurą, czyli różnymi doznaniami występującymi na początku napadów małych, takimi jak: przyspieszone bicie serca, ucisk w dołku podsercowym, parestezje lub omamy wzrokowe. Występuje nagła utrata przytomności, pacjent blednie, symetryczny skurcz toniczny mięśni, naprężenie kończyn, tułowia, dłonie zaciśnięte, stopy zgięte podeszwowo, głowa odgięta do tyłu lub do boku, zgięcie w łokciach, nieruchome gałki oczne z otwartymi powiekami, źrenice powiększone nie reagują na światło, zęby zaciśnięte, skurcz mięśni oddechowych, zatrzymanie oddychania, oddanie moczu, kału, po ustąpieniu skurczu tonicznego pojawia się skurcz kloniczny przechodzący z lekkiego drżenia do uogólnionych drgawek całego ciała, możliwe jest jednak wystąpienie utraty przytomności bez drgawek, nasilone ruchy oddechowe, piana na ustach, niekiedy pacjent wydaje przeraźliwy okrzyk, który wywołany jest silnym skurczem mięśni klatki piersiowej i brzucha. Czas trwania wynosi 20 sekund – 3 minut, a następnie drgawki ustąpienie drgawek i pacjent zapada w śpiączkę ponapadową (głęboki sen), natomiast po wybudzeniu może przejawiać objawy agresywności. Nagły i nieprzewidziany napad często powoduje różne obrażenia ciała (stłuczenia, skaleczenia, złamania kości), po których często pozostają ślady na skórze. Ryzyko złamania kości u pacjentów z epilepsją jest 2-6 razy większe niż w populacji ogólnej. Złamania mogą być spowodowane samym napadem bądź upadkiem bez drgawek toniczno-klonicznych. Najczęściej dochodzi do urazów głowy, złamań i uszkodzeń zębów, w szczególności zębów przednich. Napady duże stanowią także poważne niebezpieczeństwo dla pacjentów korzystających z uzupełnień protetycznych. Silne skurcze mięśni żwaczy mogą doprowadzić do złamania nieusuniętej z jamy ustnej protezy ruchomej lub uszkodzenie protezy stałej (mostu lub korony). Odłamy protezy mogą skaleczyć jamę ustną lub zostać zaaspirowane do górnych dróg oddechowych. Inne rodzaje napadów padaczkowych ze względu na rodzaj objawów nie stwarzają trudności w wykonywaniu zabiegów stomatologicznych i nie ograniczają możliwości użytkowania protez.

Różnicowanie: omdlenie (osłabienie, niepokój, nudności, zawroty głowy, ciemność przed oczami, symetryczne rozszerzenie źrenic, bladość skóry, zlewne poty, spadek ciśnienia tętniczego krwi, bradykardia lub tachykardia, zaburzenia przytomności), śpiączka hipoglikemiczna (niepokój, agresywność, zaburzenia widzenia i mowy, drżenie, zimny pot, bladość skóry, tachykardia, napad drgawek, histerii, wrażenia niedowładów, uczucie braku czucia, głuchoty, ślepoty, zaburzenia pamięci i nastroju, omamy, przesadne reakcje uczuciowe, pacjent jest przytomny może nawet relacjonować swój stan), hiperwentylacja (mrowienie, parestezje rąk i nóg, niepokój, lęk, uczucie bicia serca, bóle zamostkowe, drgawki, utrata świadomości, drgawki nigdy nie występują nagle, drgawki gorączkowe, podwyższona temperatura ciała, występują najczęściej u dzieci do 4 r.ż.), nadwrażliwość na lek, wstrząs anafilaktyczny (niepokój, bóle głowy, zmiany na skórze i błonie śluzowej jamy ustnej: pokrzywka, rumień, świąd, pieczenie wokół ust, odbytu, dłoni, podeszw, duszność i spadek ciśnienia tętniczego krwi, parcie na mocz i stolec, obrzęk naczynioruchowy, reakcje groźne dla życia: znaczna duszność, zaburzenia świadomości i wstrząs, zatrzymanie czynności układu krążenia, przedawkowanie leku miejscowo znieczulającego: drętwienie warg i języka, zawroty głowy, szum w uszach, zaburzenia widzenia, zaburzenia mowy, kurcze mięśniowe, utrata przytomności, uogólnione drgawki, śpiączka, bezdech, a także depresja krążenia).

Leczenie: podczas diagnostyki padaczki przeprowadza się EEG, badania krwi, neurologiczne oraz neuroradiologiczne (tomografia i rezonans magnetyczny). U większości chorych na padaczkę stosuje się leczenie objawowe za pomocą środków obniżających pobudliwość drgawkową. Należą do nich: kwas walproinowy (Depakine Convulex), fenytoina, fenobarbital, karbamezepina (Tegretol, Amizepin, Neurotop), klonazepam (Rivotril), etosulisymid (Ronton), lamotrygina (Lamitril), topiramat (Topamax), tiagabina (Gabitril) i inne. Przewlekłe stosowanie leków przeciwpadaczkowych prowadzi do wystąpienia licznych objawów niepożądanych, takich jak: przerost dziąseł, kserostomia, grzybica jamy ustnej, co musi być brane pod uwagę podczas planowania leczenia protetycznego u pacjentów z epilepsją. Wykazano, że przerost dziąseł występuje u 50-60% pacjentów przyjmujących fenytoinę, zaś intensywność tych zmian zwiększa się wraz ze wzrostem dawki fenytoiny i czasu jej przyjmowania. Obecność przerostu dziąseł sprzyja kumulacji płytki nazębnej, powoduje trudności w jej oczyszczaniu, co wywołuje wtórne infekcje i w konsekwencji krwawienie dziąseł przy minimalnych urazach lub nawet spontaniczne. Wtórne infekcje wywołują początkowo zapalenie dziąseł, które stopniowo przechodzi w zapalenie przyzębia. Mechanizm przerostu dziąseł nie jest znany, ale bierze się pod uwagę proliferację włókien kolagenu indukowaną przez ten lek, jednak nie dowiedziono, z jakiego powodu taka proliferacja występuje. Innymi czynnikami ryzyka jest wiek, higiena jamy ustnej, dzienna dawka leku oraz czas trwania terapii lekami przeciwpadaczkowymi. Nieprawidłowo ukształtowane wypełnienia, czy brzegi uzupełnień stałych, mogą również dodatkowo drażnić dziąsła. Aby zapobiec przerostom dziasła, stosuje się leki alternatywne, suplementację kwasem foliowym i witaminę C. Jeśli nie wystąpi regresja, stosuje się chirurgiczną gingiwektomię. Należy zaznaczyć, że przerost dziąseł może spontanicznie zaniknąć po zaprzestaniu stosowania leków. W związku ze stwierdzanymi zmianami w jamie ustnej u pacjentów z padaczką, niezwykle istotne jest przestrzeganie ścisłego reżimu higienicznego, gdyż należyta higiena jamy ustnej zmniejsza intensywność przerostu dziąseł. Chorzy ci powinni systematycznie, zgodnie z zaleceniami lekarza, szczotkować zęby, używać płukanek z chlorheksydyną oraz zgłaszać się na regularne wizyty do stomatologa w celu przeprowadzenia w razie konieczności skalingu lub kiretażu, a także leczenia próchnicy zębów, co zmniejszy niebezpieczeństwo utraty zębów i konieczność wykonywania uzupełnień protetycznych.

Postępowanie: stwierdzenie padaczki w wywiadzie wymaga upewnienia się, że pacjent przyjmuje regularnie leki przeciwpadaczkowe, ponieważ ich nagłe odstawienie może wywołać napad padaczki lub stan padaczkowy będący zagrożeniem życia. Padaczka stanowi przeciwwskazanie względne do usuwania zębów i wymagane jest skierowanie pacjenta na konsultację do lekarza prowadzącego (neurolog) w celu przygotowania do wykonania zabiegu w warunkach ambulatoryjnych oraz uzyskanie odpowiedniego zaświadczenia dołączanego do dokumentacji medycznej. Wszystkie zabiegi należy przeprowadzać z zachowaniem szczególnych środków ostrożności zwracając szczególną uwagę na stan psychoemocjonalny pacjenta, ponieważ ponad 50% chorych posiada trwałe zaburzenia psychiczne związane z uszkodzeniem mózgu, stanowiącym ogniska padaczkorodne (otępienie, zaburzenia osobowości oraz nastroju). Ponieważ objawami poprzedzającymi napad są zmiany nastroju lub rozdrażnienie, należy obserwować zachowanie pacjenta. Późnymi następstwami padaczki są charakteropatia padaczkowa i otępienie. Charakteropatia cechuje się drażliwością, skłonnością do czynów agresywnych, pedanterią, czasami występuje chwiejność uczuciowa, obniżenie sprawności intelektualnej, upośledzenie pamięci, brak krytycyzmu. Myślenie jest mało konkretne, wypowiedzi pełne ogólników, co należy brać pod uwagę podczas zbierania wywiadu. Ponadto cześć chorych zataja swoje cierpienie nie zdając sobie sprawy z ewentualnych niebezpiecznych następstw grożących podczas leczenia stomatologicznego. Pozycja chorego na fotelu w czasie trwania zabiegu powinna być wygodna, a pole operacyjne oświetlone światłem rozproszonym z lampy bezcieniowej. Należy unikać większego odchylenia głowy ku tyłowi, ponieważ może ono wywołać objawy neurologiczne w postaci zawrotów głowy, upośledzenia wzroku, zaburzeń mowy, a nawet utraty świadomości, ze względu na upośledzoną perfuzją krwi w ośrodkowym układzie nerwowym, spowodowaną nadmiernym wygięciem tętnic domózgowych oraz zmianami miażdżycowymi naczyń. Opracowywanie zębów powinno odbywać się w sposób atraumatyczny, bezbolesny przy zastosowaniu znieczulenia miejscowego, ale bez środków naczyniozwężających. Do pobierania wycisków należy używać materiały elastyczne w postaci mas alginatowych, silikonowych lub polieterowych, przy czym w miarę możliwości należy wybierać masy o krótkim okresie wiązania. W czasie prowadzenia zabiegu konieczne jest utrzymywanie stałego kontaktu z pacjentem, a przy długotrwałych zabiegach robienie kilkuminutowych przerw w pracy. Leczenie protetyczne chorych na epilepsję wymaga nie tylko dokładnej znajomości zagadnienia, ale również dużej cierpliwości, wyrozumiałości i właściwego podejścia ze strony lekarza. Podczas przyjmowania pacjenta należy liczyć się z możliwością wystąpienia napadu i mieć przygotowany szczękorozwieracz. W przypadku wystąpienia ataku padaczki objawiającego się nagłą utratą przytomności i uogólnionymi skurczami tonicznymi mięśni, należy usunąć z otoczenia pacjenta niebezpieczne przedmioty, ułożyć chorego na podłodze, usunąć z jamy ustnej gaziki, wałki ligniny, narzędzia, protezy, przytrzymać głowę bez unieruchamiania jej, aby nie uderzała o podłoże ale bez wkładania czegokolwiek pod głowę, ponieważ spowoduje to zapadnięcie języka i utrudnienie oddychania, nie należy powstrzymywać drgawek reszty ciała, natomiast po ustąpieniu szczękościsku, gdy zaczynają się drgawki należy zabezpieczyć język przed przygryzieniem, nie otwierać jamy ustnej na siłę. Napad padaczki ustępuje samoistnie po 2-3 minutach. Należy w tym czasie monitorować ciśnienie i tętno. Ponieważ napad padaczki jest dużym wysiłkiem psychicznym i fizycznym dla organizmu, po jego ustąpieniu pacjent może mieć problem z logicznym kontaktem, mówieniem, kojarzeniem faktów i samodzielnym chodzeniem, jest też senny. Jeżeli napad padaczkowy przedłuża się do 7-10 minut, należy podać tlen i wezwać pogotowie, a przy przedłużającym się napadzie można podać 20mg diazepamu (Relanium), 1-2mg klonazepamu, 5mg midazolamu, 0,2-0,4g luminalu domięśniowo lub 10-20ml 10% bromu domięśniowo. Jeśli napad padaczkowy utrzymuje się mimo podania leków (20% przypadków spowodowanych obrzękiem mózgu), należy dołączyć 250ml 20% mannitolu dożylnie. Wykonywane uzupełnienia protetyczne stałe lub ruchome powinny być wzmocnione aby w razie wystąpienia ataku padaczki zapobiec przegryzieniu i połknięciu elementu uzupełnienia protetycznego.

Bibliografia:

  1. Prusiński A. : Napady padaczkowe (padaczka). Neurologia Praktyczna.
  2. K. Krasny, H. Wanyura, E. Mayzner-Zawadzka, M. Kołacz. : Nagłe przypadki w praktyce stomatologicznej – Padaczka – Czasopismo Stomatologiczne.
  3. Turner M. D., Glickman R. S. : Epilepsy in the oral and maxillofacial patient: current therapy. Journal of Oral Maxillofacial Surgery.
  4. Karolyhazy K., Aranyi Z., Kivovics P. : Classification of epileptic diseases according to potential of fitting with dental prosthesis. Fogorv. Sz.
  5. Jakimowicz W.: Neurologia kliniczna w zarysie. PZWL, Warszawa 1987.
  6. Shneker B. F., Fountain N. B.: Epilepsy. Dis. Mon., 2003.
  7. Aragon C. E., Burneo J. G., Helman J.: Occult Maxillofacial Trauma in Epilepsy. J. Contemp. Dent. Pract., 2001.
  8. Greenwood M., Meechan J. G.: General medicine and surgery for dental practitioners. Part 4: Neurological disorders. Br. Dent. J., 2003.
  9. Mark R., Dambro N., Griffith D. A. : Stan padaczkowy. 5 minut konsultacji klinicznej ; Urban & Partner Wrocław 1998.
  10. Stoopler E. T., Sollecito T. P., Greenberg M. S. : Seizure disorders: update of medical and dental considerations ; General Dentistry ; 2003.
  11. Mattson R. H., Gidal B. E . : Fractures, epilepsy, and antiepileptic drugs ; Epilepsy Behav. ; 2004.
  12. Ogunbodede E. O., Adamolekun B., Akintomide A. O. : Oral health and dental treatment needs in Nigerian patients with epilepsy. Epilepsia ; 1998.
  13. Makowska A., Juraszczyk Z. : Powikłania ogólne w gabinecie stomatologicznym ; Protetyka Stomatologiczna ; 1975.
  14. Bączkowski T. : Praktyczne uwagi na temat postępowania protetycznego u chorych na padaczkę ; Protetyka Stomatologiczna ; 1969.
  15. Bączkowski T. : On the supplying of epileptics with removable dentures ; Dtsch. Zahnarztl. Z. ; 1968.
  16. Conti C., Vangelisti R., Pagnacco A. : Epileptic patients in dental treatment. Dent. Cadmos. ; 1986.
  17. Marakoglu I., Gursoy U. K., Cakmak H. : Phenytoin-induced gingival overgrowth in un-cooperated epilepsy patients ; Yonsei Med. J., 2004.
26/11/2017, , , paweł łabno, dentopedia, czytaj dalej...

Wprowadzenie: omdlenie, syncope jest to nagła, krótkotrwała utrata przytomności i napięcia mięśniowego wywołana przejściowym niedokrwieniem mózgu spowodowana zmniejszonym przepływem krwi przy zachowanej akcji serca (wyczuwalne tętno na dużych tętnicach: szyjna, udowa). Zwiastunami omdlenia jest osłabienie, oszołomienie, zawroty głowy, zamglone widzenie, zaburzenia słuchu, bladość, pocenie się, słabe tętno 60/min, spadek ciśnienia 80/40 mmHg, nudności, wymioty, rozszerzenie źrenic. Omdlenie może być wywołane niedotlenieniem mózgu, chorobami serca (migotanie komór, zawał serca, tamponada serca), zaburzeniem naczynioruchowym, zaburzeniem wazowagalnym lub ortostatycznym (nagła zmiana pozycji), przyjmowaniem niektórych leków (acetylocholina, histamina, leki antyadrenergiczne, azotany, leki antyarytmiczne, morfina), pobudzeniem nerwu błędnego (ból, emocje, zabiegi, ucisk zatoki tętnicy szyjnej, gałek ocznych).

Różnicowanie: padaczka, nagłe zatrzymanie krążenia i oddychania, udar mózgu, krwawienie wewnętrzne, choroby serca, zespół zatoki szyjnej, wstrząs anafilaktyczny, przedawkowanie znieczulenia.

Postępowanie: wprzypadku podawanych przez pacjenta omdleń w wywiadzie należy być przygotowanym na jego wystąpienie oraz przeprowadzać zabieg maksymalnie ograniczając stres. Pacjenta należy przyjmować w pozycji leżącej. Jeśli dojdzie do wystąpienia omdlenia, należy ułożyć pacjenta w cieniu, poziomo z uniesieniem kończyn górnych i dolnych nad poziom głowy (obniżenie zagłówka, zgięcie kolan) (pozycja Trendelenburga), ochładzać twarz stosując zimny okład, dostarczyć tlen (przewietrzenie pomieszczenia, podanie tlenu), zapewnić swobodny przepływ powietrza przez drogi oddechowe (rozpiąć krawat, kołnierzyk, zdjąć szalik), monitorować tętno i ciśnienie. Przy przedłużającym się omdleniu, jeśli pacjent nie choruje na nadciśnienie tętnicze ani zaburzenia rytmu serca można podać efedrynę 0,025g we wstrzyknięciu podskórnym lub domięśniowym. Nie wolno szarpać poszkodowanego, klepać po twarzy, zadawać bólu, cucić za pomocą soli trzeźwiących ani innych środków, wlewać napojów, podawać jedzenia ani podawać żadnych leków. W przypadku nawracających omdleń należy skierować pacjenta na konsultację do lekarza rodzinnego. W przypadku omdlenia z bradykardią zalecane jest podanie atropiny, czemu towarzyszy przyspieszenie rytmu serca i powrót przytomności. Atropina może być wstrzykiwana podjęzykowo lub domięśniowo 0,5 mg (0,5 ml) a dawka może być powtarzana co 5 min aż do 3mg (6x). Podawanie atropiny w mniejszych stężeniach (0,3 mg/ml – 0,4 mg/ml) może wywołać paradoksalnie spowolnienie rytmu serca.

Bibliografia:

  1. Peterson L.J., Ellis E., Hupp J.R., Tucker M.R. ; Chirugia stomatologiczna i szczękowo – twarzowa ; 2001.
  2. Kapusta R. ; General Dentistry ; Vasovagal syncope in children and adolescents ; 2008.
  3. Szczeklik A. ; Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie ; Wydawnictwo Medycyna Praktyczna ; 2005.
  4. Niwa H., Hirota Y., Shibutani T., Matsuura H. ; Anaesthesia Progress ; Systemic emergencies and their management in dentistry: complications independent of underlying disease ; 1996.
  5. Boorin M.R. ; Dental Clinics of North America ; Anxiety. Its manifestation and role in the dental patient ; 1995.
26/11/2017, , paweł łabno, dentopedia, czytaj dalej...

Wprowadzenie: niewydolność nadnerczy jest wynikiem uszkodzeniem kory nadnerczy objawiającej się osłabieniem, spadkiem masy ciała, zmęczeniem, hiperpigmentacją skóry i błon śluzowych. Najczęściej jest spowodowana przewlekłym stosowaniem sterydów. Pacjenci mają okrągłą twarz „księżyca w pełni”, cienką i przezroczystą skórę z wieloma rozstępami. Podstawą leczenia wielu chorób nerek takich jak pierwotne i wtórne kłębuszkowe zapalenie nerek, zaburzenia wapniowo-fosforanowe (nadczynność przytarczyc) w przebiegu przewlekłej niewydolności nerek, skrobiawica, stan niedożywienia w przewlekłej niewydolności nerek i u chorych dializowanych, przeszczep nerki, leczenie immunosupresyjne, jest likwidacja wszelkich ognisk zakażenia (sanacja jamy ustnej) w osłonie antybiotykowej. Pozostawienie ognisk zakażenia w okresie leczenia immunosupresyjnego osłabiającego barierę obronną organizmu może doprowadzić do wysiewu bakteryjnego i posocznicy zagrażającej życiu chorego choroby nerek stanowią przeciwwskazanie do wszczepiania implantów Schorzenie o etiologii wieloczynnikowej jest wynikiem uszkodzenia kory nadnerczy.

Objawy: wczesnymi objawami są nudności, zmęczenie, osłabienie, zaburzenia psychiczne, wymioty, spadek ciśnienia, silne bóle brzucha, mięśni pleców i kończyn dolnych. Następnymi objawami są całkowite zwiotczenie pacjenta, utrata przytomności oraz śpiączka.

Postępowanie: wprzeciwieństwie do ludzi zdrowych, pacjenci cierpiący na niewydolność nadnerczy nie uwalniają w sytuacji stresowej sterydów endogennych (adrenalina), dlatego też w gabinecie może pojawić się spadek ciśnienia krwi, omdlenie, nudności, gorączka. W przypadku krótkich i prostych zabiegów (brak stresu) wystarczy ograniczenie lęku pacjenta, natomiast przed dłużej trwającymi lub bardziej rozległymi zabiegami zalecana jest konsultacja z lekarzem prowadzącym (endokrynolog), przygotowanie pacjenta do zabiegu i ewentualne tymczasowe zwiększenie dawek sterydów (60 mg hydrokortyzonu przed zabiegiem, 40 mg przez 2 kolejne dni, 20 mg przez 3 kolejne dni). W przypadku pojawienia się niepokojących objawów należy przerwać zabieg, monitorować czynności życiowe, ułożyć głowę pacjenta poniżej linii kolan, podać tlen, zabezpieczyć dostępu do żyły, podać dożylnie lub domięśniowo 100 mg hydrokortyzonu, wezwać pogotowie, podać krystaloidy aż do ustąpienia niedociśnienia. Utrata przytomności wymaga podjęcia akcji reanimacyjnej. Jeśli chory nie przyjmuje na stałe steroidów, ale otrzymywał w minionym roku przynajmniej 20 mg hydrokortyzonu (lub jego ekwiwalent) przez 2 tyg. Ważne jest zastosowanie protokołu redukcji stresu, monitorowanie czynności życiowych, na dzień przed zabiegiem i w dniu zabiegu 60mg hydrokortyzonu, bezpośrednio przed zabiegiem 60mg hydrokortyzonu i.v. lub i.m. Przez 2 dni po zabiegu 40mg hydrokortyzonu na dobę, następnie przez 3 dni 20mg/24h.

Bibliografia:

  1. Peterson L.J., Ellis E., Hupp J.R., Tucker M.R. ; Chirugia stomatologiczna i szczękowo – twarzowa ; 2001.
  2. Szczeklik A. ; Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie ; Wydawnictwo Medycyna Praktyczna ; 2005.
  3. Khalaf M.W., Khader R., Cobetto G., Yepes J.F., Karounos D.G., Miller C.S. ; Risk of adrenal crisis in dental patients: results of a systematic search of the literature ; American Dental Association ; 2013.
  4. Henderson S. ; What steroid supplementation is required for a patient with primary adrenal insufficiency undergoing a dental procedure? ; Dental Update ; 2014.
  5. Jung C., Inder W.J. ; Management of adrenal insufficiency during the stress of medical illness and surgery ; Medical Journal of Australia ; 2008.