Ślina

Z dentopolis.org
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

rozkładanie i usuwanie węglowodanów z jamy ustnej /zależy od ilości osadu,ilości śliny wydzielanej bez stymulowania ślinianek i ze stymulowaniem/, ilość wydzielanej śliny w ciągu doby wynosi 0,5-1,0 litra odruch bezwarunkowy


Ślina zwilża masy pokarmowe, umożliwia ich uformowanie w porcje zdatne do przełknięcia, oczyszcza jamę ustną i zęby. Dzięki zawartości mucyny na­daje porcjom pokarmowym gładką i śliską osłonę, warunkującą przedostanie się ich do przełyku i dalej do żołądka. W ślinie znajduje się również szereg enzymów, z których najważniejszą rolę odgrywa amylaza ślinowa (określana także mianem ptialiny), rozkładająca


Lear w roku 1965 stwierdził,że wydzielanie śliny w nocy spada niemal do 0, dlatego zalecane jest stosowanie płynów do płukania jamy ustnej przed snem.

Diagnostyka

  • test Snydera-kolorymetryczny zbyt trudny do wykonania,
  • test Graingera-opiera się na założeniach Snydera i polega na pobraniu wymazu z powierzchni zęba za pomocą sterylnego wacika i przeniesieniu go do fiolki zawierającej pożywkę wraz ze wskaźnikiem pH na 24h.niskie pH świadczy o dużej aktywności czynników próchnicotwórczych,a wysokie że zęby nie są podatne na próchnicę,
  • test Kiesela-amoniakalny sprawdza ilość amoniaku w ślinie.duża ilość świadczy o odporności na próchnicę,
  • test Hardwicka i Manleya-pokrywa się powierzchnie zębów 0,1% roztworem czerwieni metylowej,zabarwienie na żółty kolor świadczy o pH wyższy niż 6,3 a czerwony 4,2.przepłukanie jamy ustnej 1%roztworem glukozy i ponowne wybarwienie wskazuje próchnicę początkową.

zawiera amoniak (powstający z dezaminacji aminokwasów matrix płytki nazębnej),który hamuje proces glikolizy i neutralizuje kwaśne środowisko.

zmniejszczenie wydzielania śliny w czasie gorączki lub kserostomii,uszkodzenie gruczołów w wyniku radioterapii lub całkowite usunięcie ślinianek zwiększa zapadalność na próchnicę.

u osób odpornych na próchnicę ilość organicznych i nieorganicznych fosforanów w ślinie jest znacznie większa.mikroflora bakteryjna odżywia się także tlenem zawartym w ślinie,a nie ilość białka,kwasu adenozynotrójfosforowego i dwufosfopirydynonukleotydowego jest znacznie większa,w tym amylazy,która skraca czas hydrolizy węglowodanów i enzymów a tym samym ich przebywanie w jamie ustnej /oral sugar clearance time/ nawet 3x. większa ilość jonów wapnia i magnezu. lizozym IgA (fagocytoza,nie dopuszcza do nadmiernego rozwoju bakterii),IgM,IgD,IgE,

Funkcje

  • ochronna,
  • odżywcza,
  • oczyszczająca,
  • smakowa,
  • trawienna,
  • wchłaniająca,
  • umożliwienie mowy,


Stopień aktywności próchnicy jest odwrotnie proporcjonalny do tempa wydzielania śliny. W osób z szybkością wydzielania całkowitej ilości śliny niestymulowanej poniżej 0,16ml/min, szybszy postęp demineralizacji.

/nawilżanie błony śluzowej,mucyna pokrywająca kęs pokarmowy,bariera mechaniczna,składniki śliny stanowią barierę dla bakterii/,

/słodki,słony,kwaśny,gorzki/, /amylaza rozkłada łańcuchy glikozydowe polisacharydów/,

Bufory

substancje biorące udział w utrzymaniu równowagi jonowej śliny /neutralizacja pH/:

  • węglowodanowy /stężenie wzrasta wraz ze zwiększeniem wydzielania śliny/,
  • fosforowy,

Enzymy

/fermenta salivaria/

  • alfa amylaza/ptialina - rozkłada wielocukry /skrobia,glikogen->maltoza/ wiązania alfa-1,4-glikozydowe,

Lizozym, laktoferyna i laktoperoksydaza działają bakteriobójczo i bakteriostatycznie. Lizozym /muramidaza/ - ze ślinianek, z płynu kieszonek dziąsłowych i leukocytów śliny. hamuje namnażanie bakterii lub je niszczy. Powoduje lizę komórek bakteryjnych, prze trawienie głównego składnika ściany kom.

Laktoferyna

wiąże żelazo uniemożliwiając rozwój bakterii wymagających żelaza do przemian metabolicznych,


Peroksydaza

ma szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego,przeciwwirusowego i przeciwgrzybicznego /hamuje wzrost i metabolizm/ i przeciwutleniającego /zapobiegaja gromadzeniu się nadtlenku wodoru uwalnianemu przez paciorkowce/, razem z tiocyjankami i nadtlenkiem wodowu stanowi system peroksydazy ślinowej, fluor jest inhibitorem peroksydazy,

Lipaza

jest uwalniana przez gruczoły językowe Ebnera,mikroorganizmy i leukocyty,katalizuje rozkład estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych,

Fosfotaza

zasadowa /optimum powyżej 8/,kwaśna /optimum poniżej 6/,hydrolizują estry kwasu tłuszczowego /fosforany cukrów,nukleotydy/ dostarczając jonów fosforanowych,wykazują największą aktywność w ślinie mieszanej,

Glikozydazy

Immunoglobuliny mają działanie przeciwbakteryjne. W ślinie są Iga, IgG i IgM. Kontrolują naturalne środowisko jamy ustnej, zwiększając odporność na zakażenia. Zdolność aglutynowania paciorkowców pod wpływem IgG i Iga co zapobiega kolonizacji za zębach. Mucyna- walka z wirusami. Ochrona przez opryszczką zwykłą. W ślinie są także przeciwciała przeciwko A,B, C wirusowego zapalenia wątroby. Mucyna i peptydy bogate w histydynę mają działanie przeciwdrożdżakowate. Ślina ma też hamujący wpływ na rozwój HIV! Zmniejszenie ilości wydzielanej śliny jest w przypadkach wystąpienia chorób ogóboustrojowych, które zaburzają czynności ogólnoustrojowe, które zaburzają czynności gruczołów i chemioterapia: próchnica na granicy zęba i dziąsła, miejsca atypowe( pow. językowe, brzegi sieczne, guzki zębów). W takich przypadkach występują także zakażenia krzywicze, kserostomia, zaburzenia smaku i przełykania, zmniejszenie retencji protez zębowych w takich przypadkach możemy podawać substytuty śliny, pasty z enzymami, płukaniu o właściwościach nawilżających/

Składniki

  • 99% woda,

Substancje Organiczne

białka,glikoproteiny,mucyny,stateryna,białka bogate w prolinę,cystatyny,węglowodany,lipazy,lipidy,

Substancje Nieorganiczne

  • kationy:wapń,magnez,sód,potas,żelazo,miedź,
  • aniony:fosforanowe,węglowodanów,fluoru,chloru,jodu,siarki,rodanków,

Enzymy

oksydoreduktazy,transferazy,liazy,ligazy,hydrolazy,izomerazy,


-bakterie, -nabłonki, -komórki krwi,

Składniki Śliny Mieszanej /1 litr/: woda 994ml substancje organiczne 6-7g -białko 3000mg -mucyna 2000mg -mocznik 100mg -kwas moczowy 20mg -cholesterol 70mg substancje nieorganiczne 3g -sód 600mg -potas 400mg -wapń 60mg -magnez 20mg -chlor 600mg -fosfor 200mg


Wydzielanie zachodzi stale i jest następstwem pobudzenia autonomicznego układu nerwowego.

Ślina Stymulowana: -obronna:wodnista,obfita,z dużą ilością śluzu,stymulowana pokarmem,w stanach zapalnych,podrażnieniach, -trawienna:zawiera ptialinę, mięso-duża zawartość śluzu, mleko-obfita,bogata w śluz, kwaśne pokarmy,obfita,wodnista, płyny-mało,gęsta,


The role of saliva is critical in controlling caries. 0.5-1.0 litres per day of saliva is produced by major and minor salivary glands.

Caries in older people is often associated with a dry mouth.

Can you list all the functions of saliva?

 

- Digestive
- Lubricant
- Solvent
- Defense
- Buffers
- Excretion (eg. Drugs including F-) |-Marking Script - 6 mark

Score yourself: 0 1 2 3 4 5 6

-|

The Composition and Buffering capacity of Saliva is affected by flow rate:-
Increased flow – gives increased concentrations of protein, Na+, Ca2+ , Cl-, HCO3- but decreased Mg2+ and PO42-

It is also affected by the time period of stimulation:-
In the first 15 mins after stimulation – concentration of Ca2+ and protein increase dramatically

The flow rate is affected by circadian rhythm:-
There is a greatly decreased flow at night. (How would this affect diet and OH advice you give to a patient?)

The pH of Saliva is dependent on secreted acids and bases, particularly H2CO3 / HCO3- (Carbonic acid / bicarbonate )
There is an increased HCO3- concentration with increased flow.

Buffering activity

A buffer solution (like saliva) is one which resists changes in pH upon the addition of small amounts of an acid (e.g. from plaque) or base.
A buffer is made up of a acid-base pair such as H2CO3 / HCO3- (Carbonic acid / bicarbonate )
Buffers work because the (carbonic) acid neutralises the OH- ions while the (bicarbonate) base neutralises the H+ ions.
The buffering capacity is the amount of acid or base the buffer can neutralize before the pH begins to change noticeably. This depends on the amount of acid or base in the buffer. High buffering capacities come from solutions with high concentrations of the acid and the base and where these concentrations are similar in value. Stimulated saliva meets these requirements.

[ HCO3- ] in unstimulated saliva – 1mM

[ HCO3- ] in stimulated (high flow rate) saliva – 60mM

Saliva's inbuilt buffering capacity means that hydrogen ions produced by plaque can get "mopped up", keeping the pH high enough to prevent damage to the teeth.


Ingestion of Sugar
fall in pH due to acid production by bacteria
increase in pH over next 60 minutes due to diffusion of sugar and acid out of plaque and HCO3- (from saliva) into plaque


At critical pH of 5.5
Ca2+, PO4- liberated from enamel hydroxyapatite crystals and diffuse into plaque. Decay can occur.


As pH increases to neutral levels
plaque is supersaturated with Ca2+, PO4- so excess ions become redeposited on enamel surface. Repair can occur.



Saliva Check kit

Understanding your patients oral environment better with Saliva Check kit

Saliva Check Buffer kit

As a step towards Minimum Intervention (MI) dentistry, GC Asia Dental Pte Ltd is launching a diagnostic tool called Saliva Check kit. The kit aids the clinician in having a better understanding of the patient’s oral environment and enables them to plan an appropriate treatment and prevention program. GC’s Saliva Check kit is divided into 5 different steps with the first 3 steps involving unstimulated saliva while the last 2 steps involve the stimulated saliva. As the functions and characteristics of these two forms of saliva are different, by evaluating both, the test results will become very useful diagnostic and powerful communication tools to the patients. Each GC Saliva Check kit consists of 20 tests. A test mat is included with the kit to guide the patient throughout the test. A results pad will also be provided to record diagnostic results for patient record files.

An excellent and comprehensive GC Saliva Book, “Saliva Testing. Good Practice, Good Sense” fully explains the concept and procedures in detail. The book and the GC Saliva Check Kit is now available from the local GC authorised dealers.


Testy Ślinowe

  • Dentobuff - zdolność buforowa śliny,
  • Dentocult - ilość bakterii w ślinie /LB-Lactobacillus acidophilus,SM-Streptococcus mutans/,