Proteza

Z test
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Aktualizacja: 10/10/2012 Szablon:Paweł Łabno

Definicja

Protezy Stomatologiczne


W ujęciu potocznym proteza jest to sztuczny twór uzupełniejący utraconą część narządu, lecz nie stanowiący jedności biologicznej z organizmem żywym. O ile protezy innych części ciała np.: oka, ucha nie przejmują w żadnej części utraconych funkcji, o tyle wewnątrzustne protezy stomatologiczne odtwarzają zniszczone części zęba lub zębów i upośledzone funkcje jamy ustnej (żucie, mowa, estetyka).

Protezy stomatologiczne są więc aparatami leczniczo-rehabilitacyjnymi. Korzystając z synomimów możemy użyć takich określeń jak: proteza zębowa, dostawka protetyczna, uzupełnienie protetyczne, konstrukcja protetyczna. W ciągu ostatnich dziesięcioleci protetyka osiągnęła bardzo wysoki poziom. Nie może być on jednak usprawiedliwieniem dla zaniechania leczenia, a w konsekwencji usuwania zębów. Należy pamiętać, że proteza jest i bez względu na postęp technologiczny pozostanie ciałem obcym w jamie ustnej.

Można się do niej przyzwyczaić, ale nie wolno zapominać, że należy ją czyścić jak własne zęby. Wprawdzie nie boli, ale często nieprawidłowo wykonana jest przyczyną zaburzeń czynnościowych prowadzących do zmian w przyzębiu i stawach skroniowo - żuchwowych. Jeszcze jedno, proteza nie jest wieczna i po pewnym czasie wymaga wymiany na nową.

Jeżeli doszło do utraty zębów konieczne jest ich uzupełnienie. Każda nawet pojedyncza luka stwarza, bowiem zagrożenie dla sąsiadujących z nią zębów. Mają one tendencję do pochylania się, a nawet przesuwania w kierunku wolnej przestrzeni. Ząb przeciwstawny wysuwa się z zębodołu, staje się "dłuższy", a to z biegiem czasu może doprowadzić do jego utraty.

Większe braki w uzębieniu często są przyczyną patologicznego starcia pozostałych zębów, ich rozchwiania, a także schorzeń stawów skroniowo -żuchwowych. Dlatego, im wcześniej zostanie wykonana proteza, tym lepiej.

W zależności od istniejących warunków w jamie ustnej, stosowane są różne rodzaje uzupełnień protetycznych.

Rodzaje protez stomatologicznych Wśród protez zębowych można wyróżnić dwie zasadnicze grupy:

 * protezy stałe
 * protezy ruchome 

Protezy stałe są to uzupełnienia trwale umocowane na zębach własnych pacjenta, najczęściej za pomocą cementów.Do protez stałych należą: wkłady koronowe i koronowo - korzeniowe, korony i mosty protetyczne.

Protezy ruchome to uzupełnienia wprowadzane do jamy ustnej i wyjmowane z niej przez pacjenta. Są to: protezy szkieletowe, protezy nakładowe, częściowe i całkowite protezy osiadające.

Zasięg

polecenie pacjentowi powiedzenia "aha",zatkania nosa i spróbowaniu wydmuchania powietrza przez nos,widoczna jest wówczas granica błony śluzowej ruchomej i nieruchomej,którą należy narysować ołówkiem anilinowym

prowadzimy zgłębnik wzdłuż stoku wyrostka zębodołowego aż wpadniemy w bruzdę między guzem szczęki a wyrostkiem haczykowatym,

zasięg protezy wyznaczamy na I wizycie aby wykonać łyżkę indywidualną,II wizycie aby ją dopasować,ostatniej wizycie przy oddawaniu protez,

za długa-spadanie,odruch wymiotny, za krótka-brak szczelności brzeżnej i przyssania czynnościowego,

Podział

Ze Względu Na Odtwarzany Obszar:

  • całkowite,
  • częściowe,

Ze Względu Na Oparcie:

  • śluzuwkowe (całkowite,przy bezzębiu),częściowe osiadające,
  • ozębnowe (stałe:korony,mosty,wkłady itd),
  • śluzuwkowo-ozębnowe (podparte,szkieletowe),

Ze Względu Na Czas Użytkowania:

  • krótkoczasowe (oczekiwanie na protezę stałą,leczenie stawu skroniowo-żuchwowego),
    • korony tymczasowe,
    • mosty tymczasowe,
    • szyny zgryzowe,
    • szyny chirurgiczne,
    • protezy natychmiastowe,
  • długoczasowe (uzupełnienia stałe,na wiele lat),

Ze Względu Na Ruchomość:

  • stałe /podparcie ozębnowe/,
  • ruchome /tarcie,wklinowanie/,
  • półruchome,

Etapy Wykonywania Protezy Całkowitej:

  • wizyta:
    • badanie pacjenta bezzębnego,
    • pobranie wycisku anatomicznego,
    • zaplanowanie zasięgu pola protetycznego,
    • przekazanie materiału do pracowni,
    • odlanie wycisku według zasięgu,
    • ykonanie łyżki indywidualnej,
  • wizyta:
    • dopasowanie łyżki indywidualnej,
    • ykonanie wycisku czynnościowego,
    • przekazanie materiału do pracowni,
    • odlanie w pracowni wycisku,
    • wykonanie wzorników zwarciowych,
  • wizyta:
    • ustalenie zwarcia centralnego,
    • dobór zębów,
    • przekazanie materiału do pracowni,
    • rtykulacja modeli,
    • ustawienie zębów w protezie,
    • wymodelowanie płyty,
  • wizyta:
    • próba protezy,
    • przekazanie materiału do pracowni,
    • wymiana wosku na akryl,
    • opracowanie końcowe,
  • wizyta:
    • oddanie protezy,
  • wizyta:
    • korekcja protezy,



Metoda Gesiego
ustawianie zębów rozpoczyna się od siekaczy górnych przyśrodkowych

Uszczelnienie Pierwotne:
na wycisku czynnościowym

Uszczelnienie Wtórne:
zdrapywanie gipsu w okolicy podniebienia twardego i miękkiego

analiza paralelometryczna na modelu gipsowym,modelowanie szkieletu protezy

polerowanie:
miękka szczotka,krążki bawełniane

zasięg protezy

pełna adaptacja protez-użytkowanie bez udziału świadomości

koncepcja trzech stawów

szpara spoczynkowa 2-4mm

Jak Dbać O Protezę

W społeczeństwie w którym rośnie średnia wieku obywateli coraz większy ich procent nosi protezy albo wymaga takiego typu uzupełnień. Utrzymanie protezy we właściwiej higienie jest ważne dla zdrowia, estetyki oraz zachowania neutralnego zapachu z ust. Nieczyszczone protezy są przyczyną stanów zapalnych oraz upośledzają smak. Wyjmowana proteza zębowa zbudowana jest z akrylu lub połączenia akrylu z metalem. Mikroporowata struktura akrylu może stanowić doskonałe środowisko do rozwoju mikroorganizmów, także tych chorobotwórczych. Każda powierzchnia w jamie ustnej ( niezależnie sztuczna czy naturalna ) w sposób naturalny pokrywa się cienką warstwą glukoprotein w ciągu 30 min. Warstwa ta , łącznie z resztkami pokarmowymi, bakteriami i grzybami tworzy tzw. płytkę bakteryjną. Żywice methakrylowe z których produkowane są protezy, pomimo że sprawiają wrażenie gładkich, takimi nie są. Pod mikroskopem pokazują kraterowatą naturę, co jest wynikiem polimeryzacji, inaczej mówiąc "mikrokratery" powstają w procesie utwardzania materiału protezy. Miejsca te są idealnym siedliskiem dla grzybów i bakterii, które zasiedlając je upośledzają wygląd, smak i są przyczyną nieprzyjemnego zapachu. Po pewnym czasie płytka bakteryjna ulega zwapnieniu , powstaje kamień, który łatwo ulega ciemnym przebarwieniom od tytoniu, kawy czy herbaty. W przypadku pacjentów niedbających o protezy, większa ilość organizmów chorobotwórczych może być przyczyną różnych infekcji. Protezy czyścimy za pomocą środków mechanicznych ,chemicznych lub kombinacji tych dwojga. Najbardziej popularną metodą jest użycie specjalnej szczotki, aczkolwiek szczoteczki do zębów lub paznokci też stosowane. Osoby z upośledzoną sprawnością manualną (np. w wyniku wylewu czy amputacji) poradzą sobie szczotką kupioną w specjalistycznym sklepie. A gdy brak takowego, domowym sposobem, ze szczotki do rąk i dwóch przyssawek można wykonać podobne urządzenie. Ale uwaga! Chwila nieuwagi podczas czyszczenia może zakończyć się upadkiem protezy na terakotę, co zwykle kończy się pęknięciem. Dlatego radzę czyścić protezę nad umywalką napełnioną w kilku centymetrach wodą. Chemiczne czyszczenie polega na zanurzeniu w płynach dezynfekcyjnych -kupnych lub robionych w domu. Domowym środkiem może może być Clorox lub Domestos rozpuszczony z wodą w stosunku 1:10. Minusem środków domowych może być przebarwienie metalowych części protezy, (jeśli proteza będzie zanurzona powyżej 10 min.) oraz zapach i smak. Środki gotowe są pozbawione tych minusów, zanurzenie w takim płynie na 10 -20 min eliminuje 99% mikroorganizmów. Nowinką na rynku środków do dezynfekcji protez jest zastosowanie polimerów które przywierają do powierzchni protezy i przez kilka godzin uniemożliwiają bakteriom przylgnięcia do protezy ( podobną zasadę zastosowano w paście do zębów Colgate Total) Podsumowanie: brudne protezy stanowią problem estetyczny i zdrowotny dla osoby posługującej się nimi. Tylko codzienne czyszczenie oraz stosowanie środków dezynfekcyjnych pozwoli zachować protezy w czystości.

Co robić z protezami w nocy? Przed pierwsze dwa tygodnie od wykonania protez dobrze je mieć stale w jamie ustnej (z wyjątkiem czasu higieny). Badania pokazują, że nie używamy protez przez 8 godzin. (czas snu) co pozwala w naturalny sposób (przepływ śliny, ruchy języka) odpocząć śluzowce. Protezy na noc zanurzamy w wodzie.

Jak długo służą? Nawet jeśli nosisz protezy całkowite, ważne jest regularnie 2 razy do roku odwiedzić dentystę (profilaktyka antynowotworowa). Z wiekiem w jamie ustnej zachodzą zmiany, kość pod śluzówką kurczy się i zanika. Proteza z biegiem czasu może wymagać podścielenia lub ponownego wykonania.</p>

Utrzymanie Protezy

wyważające na zewnątrz siły języka są równoważone przez działające do wewnątrz siły warg i języka,

  • siła przyssania czynnościowego /szczelne pobrzeże umożliwia wytworzenie podciśnienia/, pod płytą protezy panuje ciśnienie ujemne /-/,
  • stabilizacja - opór w stosunku do działania sił poziomych i rotacyjnych,
  • retencja - opór stawiany podczas zdejmowania protez,
  • adhezja - przyciąganie pomiędzy cząsteczkami różnych materiałów /przyleganie jednego materiału do drugiego:kropla wody pomiędzy szklanymi płytkami/, wymagana jest odległość <30-40 milimikronów,
  • kohezja - spójność międzycząsteczkowa jednego materiału /zapewnia ciągłość cieczy:utrzymanie kształtu kropli wody/,
  • napięcie międzypowierzchniowe - przyciąganie dwóch przedmiotów oddzielonych warstwą wody,
  • dokładne przyleganie - czynnik biologiczny,
  • szczelność brzeżna - czynnik biologiczny,
  • kontrola nerwowo-mięśniowa - czynnik biologiczny,wymaga adaptacji,
  • ciśnienie atmosferyczne - na zewnętrzną,wypolerowaną powierzchnię protezy działa siła 1013hPa,
  • siła ciążenia - dotyczy protezy dolnej,
  • ilość i jakość śliny,

ponieważ siła utrzymania protezy zależy od działania mięśni twarzy,kształtowanie protezy powinno być wykonywane z uwzględnieniem czynności żucia.