19/11/2017, , , , , , paweł łabno, dentopedia, czytaj dalej...

Wprowadzenie: abfrakcja jest to utrata twardych tkanek zęba spowodowana naprężeniami wargowo-językowymi powstającymi w trakcie żucia w wyniku nadmiernych sił, nieprawidłowych kontaktów i prowadząca do powstawania ubytków przyszyjkowych niepróchnicowego pochodzenia. W prawidłowych warunkach siły żucia przebiegają równolegle do długiej osi zęba, wywołując przy tym niewielkie odkształcenia kryształów hydroksyapatytu, natomiast w warunkach nieprawidłowych powstają siły boczne, nieosiowe czego konsekwencją jest zgięcie zęba (tooth flexure). Szkliwo pomimo, że jest najtwardszą tkanką organizmu odpryskuje z okolicy przyszyjkowej, gdzie jego grubość jest najmniejsza. Abfrakcja powstaje na skutek zginania korony zęba pod wpływem obciążeń zgryzowych działających ekscentrycznie do długiej osi zęba. Połączenia między kryształami hydroksyapatytu ulegają rozerwaniu, co prowadzi w następstwie do ubytku szkliwa i leżącej pod nim zębiny w okolicy szyjki. W wyniku tego uwidaczniają się ubytki o ostrym kącie, gładkiej, twardej i błyszczącej powierzchni. Powstają prawie wyłącznie na powierzchniach przedsionkowych. Czynnikami predysponującymi do powstania abfrakcji są wady zgryzu (stłoczenia, rotacje, nieprawidłowe nachylenie), konsekwencje periodontopatii (migracje, utrata zębów), bruksizm, stres, zgrzytanie zębami, braki zębów nieuzupełnione protetycznie. Ubytki abfrakcyjne wywołują zwiększoną podatność zęba na złamanie, pogorszenie estetyki, nadwrażliwość przyszyjkową, zapalenia miazgi.

Postępowanie: leczenie zależy od rozpoznania i wyeliminowania przyczyny powstawania abfrakcji czyli prawidłowe ustawienie zębów, odtworzenie brakujących zębów, ograniczenie stresu, szyna antybruksizmowa, wypełnienie ubytku. Instruktaż higieny, dobór szczoteczki, wybór pasty, prawidłowa technika szczotkowania, zalecenia dietetyczne, ocena zaburzeń okluzyjnych, parafunkcji, leczenie chorób przyzębia.

Bibliografia:

  1. Łysiak-Seichter M. ; Czasopismo Stomatologiczne ; Wieloczynnikowa etiologia powstawania ubytków przyszyjkowych niepróchnicowego pochodzenia ze szczególnym uwzględnieniem abfrakcji ; 2006.
  2. Barwińska-Płużyńska J., Kochańska B. ; Czasopismo Stomatologiczne ; Ocena występowania ubytków niepróchnicowego pochodzenia u osób w wieku 55-81 lat – badania wstępne ; 2007.
  3. Eccles J.D. ; Journal of Prosthetic Dentistry ; Dental erosion of nonindustrial origin. A clinical survey and classification ; 1979.
  4. Ganss C., Klimek J., Brune V., Schürmann A. ; Caries Research ; Effects of two fluoridation measures on erosion progression in human enamel and dentine in situ ; 2004.
  5. Grippo J.O., Simring M., Coleman T.A. ; Journal of Esthetic and Restorative Dentistry ; Abfraction, abrasion, biocorrosion, and the enigma of noncarious cervical lesions: a 20-year perspective ; 2012.
  6. Higo T., Mukaisho K., Ling Z.Q. ; Oral Diseases ; An animal model of intrinsic dental erosion caused by gastro-oesophageal reflux disease ; 2009.
  7. Joiner A., Pickles M.J., Tanner C.J. ; The Journal of Clinical Periodontology ; An in situ model to study the toothpaste abrasion of enamel ; 2004.
  8. Jones L., Lekkas D., Hunt D., McIntyre J., Rafir W. ; The Australian Dental Journal ; Studies on dental erosion: an in vivo-in vitro model of endogenous dental erosion – it’s application to testing protection by fluoride gel application ; 2002.
  9. Kaczmarek U., Sołtan E. ; Czasopismo Stomatologiczne ; Występowanie erozji zębów pochodzenia egzogennego i endogennego ; 2008.
  10. Kaczmarek U., Waśko-Czopnik D., Kowalczyk-Zając M., Paradowski L. ; Gastroenterologia Polska ; Wpływ choroby refluksowej przełyku na wybrane składniki śliny i występowanie erozji zębowych ; 2004.
  11. Kierklo A., Tribiłło R., Walendziuk A. ; Czasopismo Stomatologiczne ; Powstawanie abfrakcji w świetle analizy numerycznej stanu naprężeń okolicy szyjki zęba ; 2005.
  12. Litonjua L.A., Andreana S., Bush P.J. ; American Journal of Dentistry ; Wedged cervical lesions produced by toothbrushing ; 2004.