28/11/2017, , , paweł łabno, dentopedia, czytaj dalej...

Wprowadzenie: ropień okołomigdałkowy, abscessus peritonsillaris jest ropniem wewnątrzustnym podobnym do ropnia przygardłowego, jednak nie występuje w nim szczękościsk, co umożliwia ich różnicowanie. Stanowi najczęstsze powikłanie anginy, powstaje w wyniku gromadzenia się treści ropnej w przestrzeni pomiędzy torebką migdałka a powięzią pokrywającą mięśnie bocznej ściany gardła. Objawy kliniczne stwierdzane są najczęściej w trakcie zapalenia migdałków podniebiennych lub po jego przebyciu. W badaniu stwierdza się utrudnienie mówienia i połykania, czasami również oddychania. W późniejszym okresie występuje szczękościsk. Ze względu na przemieszczenie migdałka w kierunku linii pośrodkowej, cieśń gardła jest asymetryczna. Pacjent ma tendencję do pochylania głowy w dół i stronę chorą. Najszczęstszą przyczyną powstawania ropnia okołomigdałkowego jest zapalenie ropne migdałka podniebiennego lub zakażenie zębopochodne. W badaniach mikrobiologicznych stwierdzane są: 50% bakterie beztlenowe, 25% bakterie tlenowe (paciorkowce β-hemolizujące typu A), 25% flora mieszana.

Objawy: silny ból gardła, zwłaszcza po stronie ropnia, odynofagia, otalgia, dysfagia, występowanie szczękościsku (objaw ten pozwala na różnicowanie ropnia migdałka oraz ropnia przygardłowego), nadmierne ślinienie, cuchnący oddech, bolesne powiększenie węzłów chłonnych szyi zwykle po jednej stronie, utrzymująca się gorączka, czasami zmiana głosu (mowa gardłowa), czasami zaburzenia oddychania, zwłaszcza w ropniu tylnym, pogorszenie stanu ogólnego.

Podział: • ropień przednio-górny – najczęstszy (80% przypadków). Największe uwypuklenie znajduje się na granicy podniebienia miękkiego i łuku podniebienno-językowego (łuku przedniego), które zwykle zasłania migdałek,
• ropień tylno-górny – (15% przypadków) migdałek wypchnięty jest ku przodowi przez naciek znajdujący się w w górnej części łuku podniebienno-gardłowego (łuku tylnego), • ropień dolny – (4% przypadków) wypycha migdałek ku górze, • ropień zewnętrzny – (1% przypadków) przesuwa migdałek w całości ku linii środkowej, • ropień wewnątrzmigdałkowy – niezwykle rzadki.

Leczenie: punkcja grubą igłą i w przypadku uzyskania treści ropnej nacięcie (ropień ten zawsze nacina się wewnątrzustnie cięciem błony śluzowej między łukiem podniebienno-językowym a migdałkiem) i drenaż ropnia, codzienne poszerzanie jamy ropnia, aż do całkowitego braku wypływu treści ropnej, antybiotykoterapia (10-14 dni), 2-3 dniowe płukanie jamy ustnej, tonsillektomia „na gorąco”, wykonywana z następujących wskazań: krwawienie po nacięciu ropnia (bezwzględnie) a także wskazania względne: powikłania ogólne migdałkowopochodne, brak poprawy po nacięciu ropnia (utrzymujące się objawy ogólne i miejscowe). Pacjenci po przebyciu ropnia okołomigdałkowego w przypadku istnienia objawów klinicznych (częstych angin) oraz pacjenci z nawracającymi ropniami okołomigdałkowymi powinny być zakwalifikowani do wykonania zabiegu tonsilektomii.

Powikłania: nieleczony ropień okołomigdałkowy może przebić się i opróżnić na zewnątrz (do jamy ustnej) lub też w cięższych przypadkach może być przyczyną wielu groźnych powikłań jak ropowica przestrzeni przygardłowej, ropowica szyi, ropne zapalenie ślinianki przyusznej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zakrzepowe zapalenie zatoki jamistej, zakrzepowe zapalenie żyły szyjnej wewnętrznej, erozja ściany tętnicy szyjnej wewnętrznej z masywnym krwotokiem, sepsa.

Postępowanie: leczenie polega na wykonaniu punkcji lub nacięcia ropnia na szczycie wygórowania, wewnątrzustnie pomiędzy łukiem podniebiennym a migdałkiem w znieczuleniu powierzchniowym.

Bibliografia:

  1. Cardoso F.G., Ferreira N.S., Martinho F.C., Nascimento G.G., Manhães LR Jr., Rocco M.A., Carvalho C.A., Valera M.C. ; Correlation between Volume of Apical Periodontitis Determined by Cone-beam Computed Tomography Analysis and Endotoxin Levels Found in Primary Root Canal Infection ; Journal of Endodontics ; 2015.
  2. Bertossi D., Barone A., Iurlaro A., Marconcini S., De Santis D., Finotti M., Procacci P. ; Odontogenic Orofacial Infections ; The Journal of Craniofacial Surgery ; 2017.
  3. Koyuncuoglu C., Aydin M., Kirmizi N.I., Aydin V., Aksoy M., Isli F., Akici A. ; Rational use of medicine in dentistry: do dentists prescribe antibiotics in appropriate indications ; European Journal of Clinical Pharmacology ; 2017.
  4. Segura-Egea J.J., Martín-González J., Jiménez-Sánchez M.D.C., Crespo-Gallardo I., Saúco-Márquez J.J., Velasco-Ortega E. ; Worldwide pattern of antibiotic prescription in endodontic infections ; International Dental Journal ; 2017.
  5. Janczewski G. ; Otorynolaryngologia praktyczna ; Podręcznik dla studentów i lekarzy ; 2005.